TIỂU THUYẾT: MỘ ĐÁ NGANG LƯNG TRỜI (Phần I)

MỞ ĐẦU

Tôi viết cuốn sách này bằng kí ức của tôi và của nhiều đồng đội khác. Viết để đuổi theo cái bóng của nó. Nó có tên, nhưng đã từng có hơn ba năm nằm hầm, nằm hang, chốt giữ đường biên với nhau gọi thế cho gợi thêm nỗi nhớ.

Hôm ấy, tôi đứng nói chuyện riêng với đồng nghiệp ở vỉa hè trước cổng cơ quan. Nó đi bộ ngang qua. Tôi nhận ra nó ngay, mặc dù thời gian đã gần ba mươi năm mới nhìn thấy lại. Vội nói nốt câu với đồng nghiệp, quay ra gọi nó. Không cất nổi lời, tôi ngẩn ngơ nhìn dòng người qua lại. Nó đâu? Nó tan biến nhanh thế. Hay tôi bị ảo ảnh? Chắc chắn là nó. Nhưng nó biến đâu trong dòng người, xe qua lại trên đường phố nườm nượp như cuộn chỉ bị vò rối? Nó biến nhanh như đường phố đang biểu diễn trò ảo thuật với tôi.

Tôi hỏi anh xe ôm đứng ngay cạnh cho chắc. Bởi nghề nghiệp của anh là quan sát xung quanh để bắt khách:

- Anh có thấy thằng trạc tuổi tôi vừa đi ngang qua, ngay trước mặt anh, đi về hướng nào không?

- Trông nó như thế nào? – Anh xe ôm hỏi lại.

- Trạc tuổi tôi nhưng trông gầy hốc hác, mắt sâu, tóc rối xù, mặc quần áo lính màu cỏ úa, bẩn lem nhem.

- Trông như thằng nghiện ấy để ý làm gì!

Tôi ngây ngô biện minh cho nó:

- Không, ngày xưa nó là lính. Lính chiến.

Tôi tự hào nhấn mạnh chữ lính chiến.

Anh xe ôm cười cho sự ngây ngô của tôi.

- Tầm tuổi như chú ngày xưa chỉ có là lính “mổ” ¹. Chiến gì? Chiến với ai?

Có lẽ trông tôi hốt hoảng như mình vừa bị mất đi một thứ quý giá, bà hàng nước quan tâm hỏi:

- Chú bị nó móc mất cái gì à?

- Không!

Cô gái ghi số đề gần đấy nói với tới:

- Cái ông gầy hom hem, mắt trũng, mặt hốc như đầu lâu, mặc bộ quần áo màu cỏ úa có hai đường chít eo ở lưng phải không?

- Đúng rồi! Áo đấy của bộ đội ngày xưa, gọi là K82. Nó đi hướng nào?

- Đi nhanh lắm, anh có đuổi theo chắc chẳng kịp. Ông ấy là thế nào?

- Bạn.

Cô gái ghi số đề quay cái bút như chong chóng trên những ngón tay như diễn viên xiếc. Đôi mắt cô nheo nheo, khinh khỉnh nhìn tôi. Với cô, những kẻ máu mê cờ bạc là những kẻ yêng hùng.

Anh xe ôm vẫy tay gọi khách. Cái vẫy tay không cho riêng một ai cả. Ánh mắt không nhìn vào ai cả. Thế giới những người đi bộ đều là của anh ta.

Khách gọi chén trà nóng, bà bán quán lại mở chai nước ngọt rót ra cốc. Khách không uống, không đổ đi được, bà đành phải ngửa cổ tu một hơi dài. Đôi mắt của bà nhìn qua lớp thủy tinh thô lố, trắng dã, hằn học như đôi mắt trâu trong sới chọi.

 

1. Lính mổ: ăn cắp, móc túi

PHẦN I

Ình, ình ... uỳnh, uỳnh … ì, ì, ì ….!

Đêm đen bịt chặt mắt, bịt luôn cả cảm nhận về phương hướng. Không biết những tiếng ì ùng ấy vọng từ phía nào tới. Biên giới hướng nào?

Pháo bắn? Chỉ có là pháo chứ còn tiếng gì nữa. Vào vùng chiến sự lâu rồi. Xe không chạy nhanh pháo dập trúng, mất xác. Tới đây tiếng nổ nghe nặng hơn là khi tập trận ở dưới cây số mười năm nghe thấy.

Như sấm rền? Không phải, như tiếng sóng ngầm trước ngày nhập ngũ Huy gặp phải. Mặt biển xanh, lặng như miếng thạch đông cứng. Không gió, không một gợn sóng mà vẫn thấy tiếng ịch, uỳnh rền rĩ. Người chao đảo như đang ngồi trên sóng lừng. Tại biển muốn cựa mình mà không cựa nổi.

Nơi đây, đất đang cựa mình. Tiếng nổ trồi từ dưới lòng đất lên.

Hai hôm sau bão nổi lên. Cơn bão số bảy. Tầu đứt neo đâm vào đá ngầm, chìm. Bốn người ở lại trực tầu chết ba, còn mỗi Huy. Tại Huy cao số.

Đêm đặc quánh màu đen. Đến mình nhìn vào mình cũng không thấy mình nữa là nhìn thấy người ngồi cạnh. Chỉ có tí đèn gầm sáng như ngọn đèn dầu vậy mà tay lái xe tinh mắt thế. Phóng vun vút. Sợ pháo bắn trúng. Gió ào ào, vỗ rát mặt. Lắc lư hơn ngồi trên sóng. Người nẩy như quả bóng. Đâu núi? Đâu vực? Thỉnh thoảng nghe thấy tiếng rào rào của nước chảy. Chắc xe đang chạy bên cạnh sông Lô. Tối quá! Đâm vào núi hay rơi xuống vực đều chết. Nhưng chết thế còn thây. Chết trương phềnh như mấy đồng nghiệp bị bão vẫn toàn thây. Bây giờ quả đạn pháo rơi vào giữa xe, xác chẳng còn. Chắc bọn chó ấy không nhìn thấy đoàn xe đang chở quân lên giành lại phần đất bị chúng chiếm mấy tháng trước nên không có tiếng nổ nào gần.

Tối quá! Bây giờ mà dính pháo thì không được nhìn thấy cái gì lần cuối. Mấy đồng nghiệp chết trong cơn bão còn nhìn thấy sóng nước, còn nhìn thấy trời. Bị thế còn sướng. Huy thấy nồng ngực nóng râm ran. Mở khuy áo banh ra cho cái nóng bốc ra ngoài. Cúc áo đâu? Vướng thế nhỉ. Tại mấy băng đạn quấn trước ngực. Từng nấy thuốc nổ mà nổ cùng lúc chắc ….

- Anh Huy ơi!

- Hử?

- Sắp tới chưa?

- Chắc chưa. Sợ à?

- Hay …!

- Hay cái gì?

Huy định nói tiếp “vớ vẩn” nhưng thôi. Hay nhảy xuống xe, quay lại, Hoàng “dở” định nói thế. Quay lại chắc sống.

Uỳnh!........ Uỳnh!

Bắn ở đâu nhỉ? Tiếng nổ nặng như đất bị thúc mạnh.

Xe bỗng dừng đột ngột. Mọi người xô dúi vào nhau.

- Xôống xe!

Xe chưa dừng hẳn mà ai đã hô xuống thế?

Sau khẩu lệnh, xe dừng hẳn. Một vệt đen đậm đặc hơn quyệt nhanh lên bức màn đen của đêm.

Xuống xe à? Đến chưa? Sao lúc này không thằng nào hỏi câu ấy?

Run! Lành lạnh. Hàm bị bó cứng không mở nổi miệng.

Ai hô? Tiếng hô ấy của B trưởng Păn? Không biết có phải anh ấy? Giọng run, âm phát ra nghèn nghẹt, không dứt khoát như mọi khi.

Trên xe chỉ có là B trưởng Păn mới nhìn thấu đêm. Anh ấy người dân tộc Thái, đi rừng đêm quen, có con mắt của con thú rình ăn đêm, lại thêm động tác nhanh nhẹn dứt khoát của người giỏi võ.

Suy đoán về tiếng hô khác lạ của B trưởng khiến Huy thấy tim mình đập loạn. Mặt nóng bừng. Lo lo. Hồi hộp. Huy muốn quay lại hỏi Hoàng “dở”, đến rồi đấy à. Nhưng nói ra bây giờ chúng nó sẽ phát hiện ra mình đang run. Huy nghiến chặt hai hàm răng để khỏi rung rung, cố giữ bình tĩnh. Thấy lành lạnh dưới xương cụt. Có khi sợ quá mồ hôi toát ra chảy xuống.

- Xôống! Nhanh! - B trưởng Păn vỗ vào thành xe, thúc giục.

Xe dừng chưa nhỉ? Huy muốn nhìn xuyên qua bóng đêm tìm vật chuẩn. Chỉ thấy màu đen.

Một cùi tay huých vào lưng Huy. Giọng nói ngay sau gáy:

- Xuống đi anh! Chắc tới nơi rồi.

- Hoàng “dở” đấy à? Tới đâu?

- Anh run đấy à?

- Không!

Chưa tới nơi nguy hiểm nên B trưởng mới đập rầm rầm vào thành xe thế chứ, Huy tự nhủ để trấn an rồi chống tay đứng dậy. Hai đầu gối run run. Không phải sợ mà do ngồi bó gối lâu. Xương khớp kêu trèo trẹo, đau nhôi nhối.

Uỳnh, uỳnh .... Chỗ đấy còn xa? Nếu đạn pháo rơi gần tiếng nổ phải khác? Không biết tới chỗ ấy thế nào nhỉ? Bắn nhiều thế. Tiếng nổ triền miên thế này chắc đạn pháo bắn phải dày đặc lắm. Nấp vào đâu được?

- Anh run đấy à?

- Không!

- Sao không xuống?

- Ừ, xuống đây.

Huy lần tay dọc theo thành xe, dò dẫm từng bước. Tối như bịt mắt thế này mà tay Păn vẫn nhìn thấy là thế nào. Từ từ đã thằng dở người, tao không nhìn thấy gì. Huy thận trọng đặt một chân lên hậu xe rồi nhắm mắt nhảy xuống. Mở mắt cũng khác nào nhắm. Tối quá! Nhảy! Nhắm mắt nhảy liều. May mà xuống được chỗ mặt đất bằng. Nhưng vũ khí mang trên người hàng chục cân đẩy Huy ngã dụi xuống.

- Thằng nào đấy? Xôống thế lựu đạn bật chốt nổ chết me mày. Kiểm tra lại đi! Những thằng sau xôống từ từ.

Păn quát tháo, đập vào thành xe rầm rầm.

Huy đứng dậy, tay lần sờ khắp người. Không thấy đau. Cũng may, ở dưới cứ không tìm thấy bao xe, Huy dồn lựu đạn vào túi rết đeo vắt ra sau lưng. Hôm nay dắt vào bao xe quanh bụng, lựu đạn đập xuống đất mạnh thế chắc toi.

- Đại đội tập hợp!

Tiếng hô của đại đội trưởng Ngô đâu đó trong bóng đêm.

Păn giục:

- Mọi người xôống cả chưa? Ông Huy cận mù có nhìn thấy gì không? Mắt mũi mù dở thế mà không bị trả về. Chắc không có con “ngan nằm” cho thằng mấy thằng huấn luyện.

Không nhìn thấy Păn đứng chỗ nào, Huy hỏi vu vơ:

- Tới đâu rồi Păn?

- Làng Pinh.

- Sắp tới nơi chưa?

- Còn xa. Bây giờ mới tới đoạn nhọc quá. Có nhìn thấy gì không?

- Tối lắm.

Păn hỏi:

- Cận thế sao không đeo kính?

- Đeo kính không được xuống tầu.

Tiếng người đi cạnh:

- Đi một chuyến tầu viễn dương hốt tiền.

Huy chưa kịp đáp lời lại thì tiếng Păn ngay cạnh hỏi:

- Có nghe thấy tiếng suối không? Đấy. Nhìn về bên này quá. – Păn xoay vai Huy về phía có tiếng róc rách: - Thấy chưa. Cứ nhìn chăm chú về phía suối một lúc sẽ thấy sáng.

Ốm à? Lại sốt rét chăng? Bất chợt Huy thấy hơi thở của mình nong nóng qua cánh mũi. Hay giả vờ ốm để được ở lại? Những bóng đen đang trôi qua trước mặt Huy. Những ai thế, sao không nói gì với nhau cho đỡ sợ. Sợ? Chuẩn bị vào chỗ chết ai chẳng sợ. Đừng nhìn vào ai lúc này. Huy thấy bồn chồn khi những khuôn mặt đồng đội trôi qua trong tâm trí. Mờ ảo. Hình hài không rõ nét. Không nhận ra ai. Hoàng “dở” đâu?

Hoàng “dở” đâu? Những bóng người dật dờ trôi qua trước mặt Huy như dòng nước xuôi về phía tiếng pháo ì ùng. Ngày giao quân, bố Hoàng cũng là thầy giáo của Huy đã giao trách nhiệm cho Huy phải giúp đỡ Hoàng trong những ngày quân ngũ. Giờ nó đâu? Mấy hôm chuẩn bị lên chốt nó bám Huy như đứa trẻ sợ lạc mẹ khi đến một nơi xa lạ, nguy hiểm. Nghĩ tội cho nó. Nó là thằng thần kinh yếu hay nói thẳng ra là bị tâm thần. Ngày bé đã phải vào trại tâm thần Đông Khê điều trị. Chẳng biết cán bộ quân sự phường và cả thầy nữa nghĩ thế nào mà bắt nó phải đi nghĩa vụ. Hay Hoàng “dở” đang cuốn về phía tiếng pháo theo dòng người?

- Hoàng “dở” ơi! – Huy gọi thất thanh.

- Gọi gì thế! Bé mồm thôi, pháo bắn cho bỏ mẹ! – Hoàng “dở” đứng ngay cạnh huých cùi tay vào Huy, hạ giọng thì thào.

Ai lo cho ai đây! Nếu không có Hoàng “dở” thì không biết Huy đi đứng thế nào ở chốn núi cao rừng thẳm, bước chân xuống giường là dẫm phải đá, lúc nào cũng phải gồng người leo dốc.

- Chưa đến đâu, còn xa. Mới tới làng Pinh.

- Sao anh biết?

- Thôi, đi đi, đại đội tập trung ở đâu?

- Đúng là mù dở, thần kinh lại có vấn đề, đang đứng trong hàng chứ đi đâu.

Thế à! Sao mày lại bình tĩnh thế hả Hoàng “dở”. Nhớ rồi, khi nãy Huy đã bám vào người Hoàng để dồn hàng. Thế ra mình là thằng hoảng sợ đầu tiên, mất hết lý trí. Không biết có thằng nào nhảy xe đào ngũ không?

Tiếng đại đội trưởng Ngô:

- Lại lội chú ý, phải bám sát lội hình hành quân, lến chân tám mười hai chúng ta sẽ nghỉ. Nhớ mật khẩu nhận nhau. Hỏi “sao đỏ”, trả lời “sao vàng”, nhớ chưa? Thằng nào không trả lời đúng cứ bắn.

Sao giọng của đại trưởng lúc này lại lơ lớ của người dân tộc nói tiếng Kinh chưa chuẩn. Chẳng lẽ anh ấy đã qua chiến trường Căm pu chia, quen chiến trận rồi mà vẫn run. Anh ấy run hay là Huy run nên suy diễn ra vậy.

Có thằng nào nhảy xe đào ngũ không nhỉ? Lại nghĩ vẩn vơ rồi, Huy tự trách. Lạ thật, tại sao mình cứ bị ám ảnh mấy chữ đào ngũ thế!

- Này Hoàng “dở”, lính Hải Phòng mình còn đủ không? – Huy hỏi nhỏ, chỉ đủ cho Hoàng “dở” nghe.

- Đủ là mấy thằng? – Hoàng “dở” hỏi lại.

- Mày có nhìn thấy hết chúng nó không?

- Thấy. Thằng Chiến “mặt mục” đứng cạnh anh, thằng Tuấn “trắng” kia, thằng Phú “lỉnh” kia.

Rí..í…úi! Oành!

- Pháo! – Tiếng hét của ai đó lạc giọng, hoảng loạn.

Không biết Hoàng “dở” đẩy hay Huy tự ngã nằm ép xuống đất.

- Bắn sang bên kia suối, xa lắm. Đứng dậy! Đại đội khẩn trương hành quân.

Không biết có phải tiếng ai đó như của đại trưởng hay khẩu AK của Hoàng “dở” đè lên đầu khiến Huy đau nhói mà thấy mình bình tĩnh lại.

- Đứng dậy, mày! Đè lên tao đau quá.

Hoàng “dở” run thực sự, không dám đứng lên, nằm lăn sang bên cạnh, run rẩy nói:

- Pháo! Bắn ở đâu thế?

Păn kéo Hoàng “dở” đứng dậy.

- Còn xa lố. Chỗ này sau vách núi, pháo không rơi vào đâu. Đứng dậy!

Lần đầu tiên Huy và Hoàng “dở” nghe thấy tiếng rít gió, tiếng nổ gần của đạn pháo.

- Bỏ mẹ mày tay ra! - Hoàng “dở” gạt tay Păn, nổi khùng.

Tính nó khi bị kích động là nổi khùng, không sợ một ai. Chỉ có Huy gây áp lực mới khiến Hoàng “dở” bình tĩnh lại. Huy quờ tay đúng vào gáy Hoàng “dở”, bóp mạnh, nói gằn:

- Mày muốn khùng hả!

Hoàng co rụt cổ lại van xin:

- Đau! Em không thế nữa. Lần đầu thấy pháo bắn gần thằng nào chả sợ.

Nếu nhìn được vẻ mặt Hoàng lúc này chắc Huy ứa nước mắt. Khuôn mặt nhợt nhạt chỉ thấy hõm với hốc, đôi mắt trũng sâu của nó lúc này sẽ thêm ánh thất thần, hoảng loạn. Tội lắm.

Rí..í…úi! Rí..í…úi! Poành! Poành! Chớp đỏ nhoáng nhoàng bùng lên.

Bên chỗ hai quả đạn pháo vừa nổ là suối. Lần bắn trước Huy hoảng, vội lăn người nằm bẹp xuống, mắt nhắm chặt không nhận thấy chớp lửa. Mới được nghe tiếng rít gió lần hai, Huy đã thấy mình trở nên bình tĩnh, có thể phân biệt được quả đạn bay xa hay gần. Huy nhìn về phía hai quả đạn vừa rơi, những bụi cây xanh lét trong lằn chớp đỏ còn đọng lại trong đáy mắt.

Nhưng Hoàng “dở” còn run lắm, bám chặt cánh tay Huy, bước thấp bước cao chỉ chực khụy xuống. Nó nuốt nước bọt ừng ực để giữ bình tĩnh. Cố lên! Huy muốn cất lời động viên nhưng phải cố sức kéo Hoàng vận động nhanh theo sát đội hình không nói được.

Ai cũng bước vội. Tiếng kim khí va vào nhau lách cách. Nhịp nhanh nhịp chậm gõ râm ran. Mọi người nhận ra cuộc chiến đang đến gần, hối hả chạy.

- Đại đội, dừng lại! - Tiếng hô của đại trưởng Ngô.

Mọi người đứng chựng lại, bám vào vai nhau làm chỗ tựa. Thở dốc.

Chiến “mặt mục” kéo khẩu AK của Huy, nói:

TIỂU THUYẾT "720 ĐỘ GÓC LUÂN HỒI" (Phần cuối)

CHUỘT VÀ NGƯỜI: BÀ CON HỌ HÀNG

Ông đã bắt được con bệnh của mình. Khi gặp khúc mắc trong cuộc sống, tâm thần bị rơi vào trạng thái bất ổn, đừng cố trị bệnh bằng những con chữ trên trang giấy. Liệu pháp này không những không hiệu quả mà còn như vãi một thứ mồi thính khiến lũ chuột kéo tới bủa vây gây phiền. Bệnh nặng ngày càng nặng thêm. Cứ nói ra, nói hết, nói không cần điều chỉnh ngôn từ, nói như xả lũ. Nói xong bệnh giảm hẳn. Nhẹ lòng. Không còn dằn vặt. Không ấm ức. Nhưng có tác dụng phụ. Nói xong nhìn quanh mình thấy thế giới đã xoay chuyển sang trạng thái cân bằng khác. Con người mất trọng lượng, lơ lửng, chỉ chực bay đi, bay xa khỏi tầm với của ông. Người ta nhìn ông như kẻ xa lạ. Ông dò dẫm bước, sợ tiếng dậm chân của mình làm kinh động loài người. Lũ chuột biến mất hẳn khỏi mặt đất.

Lâu lắm rồi ông không nghĩ tới chuột.

Đen hả? Sao dật dờ như chiếc lá trôi quẩn quanh xoáy nước thế. Tìm chỗ mà ngả lưng cho khoẻ. Đêm hôm vật vờ làm gì. Ông lên tiếng hỏi:

- Đen hả?

Sao nó không trả lời? Ông không lấy thế làm bực. Bốc vác mà, khi mệt đừng ai gây phiền. Ông nhìn ra ngoài sông.

Đêm dựng trên mặt sông bức tường đen, đặc quánh. Quánh đến mức nhỡ tay thục vào sẽ không rút ra được. Bên trong khối đen đặc quánh kia vạn vật cựa quậy được phải khó nhọc lắm. Những ngọn đèn halogien trên tầu sáng căng hết mức cũng không đẩy lùi bóng tối quá khỏi be tầu một sải tay với.

Lại một đêm nữa không việc. Không phải không có việc mà thằng chủ hàng đăng ký làm hàng đêm nay lại không đến, điện thoại thì tắt không cho liên lạc. Hàng của nó, tiền của nó, bốc vác cảng chỉ là người làm thuê cho nên nó thích thế nào cũng phải chiều. Chiều để giữ mối công việc về lâu về dài. Nhẫn nại cũng là một phương thức tiếp thị tốt. Còn dùng tiền tiếp thị là dại. Giống như đứa con được nuông chiều. Càng chiều càng hư. Nhà đông con sẽ có đứa được đứa không. Đứa được hay làm mình làm mẩy, cứ như thằng con nghiện hết tiền về nhà vòi cha mẹ. Đứa không được nếu biết nhà có khoản chi đẹp mà nó không được thì nhà càng mâu thuẫn. Thằng chủ hàng đêm nay có lẽ nằm trong số những đứa không. Nhiều lần như đêm nay rồi. Chắc nó chơi đểu lại. Chỉ khổ công nhân thức trắng đêm chờ chực, sợ bất chợt nó đến không có người làm. Rồi nó sẽ làm tình làm tội công nhân.

Ông lên mũi tầu, ngả lưng xuống cuộn dây neo. Những sợi ni lông châm qua lần vải vào lưng nhằm nhặm. Giọt mồ hôi lăn từ ngực xuống nách, buồn, lạnh như viên nước đá tan chảy. Không gian trên mũi tầu thoáng đãng, tĩnh lặng. Cánh đồng lúa bên kia sông đang làm đòng, hương thơm ngọt được gió dắt trộm qua bóng đêm tràn sang. Cố ngủ đi, sáng mai còn việc nhà. Nhà càng nhỏ lại càng lắm việc, bừa bộn một tí trông tức mắt sinh ra bẳn gắt, tâm trạng không vui thì nhà chật càng thêm chật.

Nhưng, hình như có chuột? Có tiếng lịch kịch trên boong tầu. Ông ngồi bật dậy quan sát. Boong tầu chỉ thấy mặt sắt phản chiếu ánh sáng đèn. Bóng nhẵn. Lạnh băng. Có mấy ô cửa tò vò trên ca bin còn ánh đèn, chơm chớp sáng như con mắt buồn ngủ. Là ông suy diễn có hình ảnh vậy chứ thực ra bên trong những căn phòng ấy bọn cờ bạc đứng ngồi không yên gây nên hiệu ứng ánh sáng như thế. Tiếng reo phấn khích của đám bạc từ trong ca bin tầu đổ tràn vào đêm. Chắc làng trói được nhà cái tiếng đậm. Tiếng động lúc nãy có khi lũ chuột ngủ ở đâu đó bị giật mình.

Lâu lắm rồi ông mới nghĩ tới chuột. Tại rỗi rãi quá, nghĩ nhiều hơn nói.

Ông Giá nói: “Tưởng ông ngu ngơ, hoá ra khôn.” Ông đáp lại: “Bức bách quá làm liều thôi” Ông Giá nói: “Giời xui đấy. Bốn mươi năm làm việc thì năm năm tổ trưởng còn lại tới ba mươi năm làm cán bộ cấp đội, vậy mà chưa khi nào tôi nghĩ ra được một nước khôn như ông” Ông đáp lại: “Ông nói thế khác nào trách tôi” Ông Giá nói: “Thật lòng. Mai nghỉ hưu rồi còn trách móc gì. Bản tường trình nhận tội nhưng tôi đố đứa nào dám dựa vào đấy để kỷ luật được ông. Nếu ông không “phá đám” đại hội bằng bài phát biểu như thế đố thằng Đen có thể ứng cử chứ chưa nói lại trúng ban chấp hành công đoàn với số phiếu ngang bằng với thằng Quynh. Thủ thuật ghê thế, cả hội trường như thôi miên. Trong tâm lý học gọi là ám thị. Nhưng lúc công bố thằng Quynh trúng chủ tịch công đoàn tôi cũng muốn lao đầu vào ô tô giống ông Chiến “rồng” lắm. Lớp người cũ của xí nghiệp giờ chỉ còn mình ông, cố đừng để thằng Quynh nó lên nữa, ông ạ!”

Ông Giá về rồi, chỉ còn mình ông thì làm gì được. Hôm ấy, không có ý kiến hỗ trợ của ông Giá thì đề nghị xin rút khỏi danh sách ứng cử của thằng Đen đã bị tay Hiền chấp thuận. Từ bấy thằng Đen hình như dỗi ông, không muốn gần. Nó biết ý định của ông, đã nài nỉ với ông trước khi đại hội, không muốn ứng cử vào ban chấp hành công đoàn. Nó bảo không xứng và bận việc nhà sợ không kham nổi thêm việc của công đoàn. Và nó còn lấy lý do có lẽ bỏ học tại chức vì không đủ tiền đóng học phí. Bỏ học thì không bằng cấp, phấn đấu lên cao làm gì, chi bằng tập trung sức lực vào kiếm đồng lương ổn định cuộc sống gia đình. Nó nói dối để chối từ. Thanh niên sao lại không có chí tiến thủ thế. Nó với thằng Quynh trái ngược nhau hoàn toàn, vậy mà hợp tác được với nhau. Cuộc sống cứ phải sắp đặt những điều ngang trái cạnh nhau vậy sao. Không phải vậy. Thằng Đen sợ việc học tại chức thuê bị lộ. Nó sợ cũng phải. Bản tính nó nhút nhát. Ông làm thế là đẩy nó vào một cuộc chiến không hề muốn bởi nó lượng không đủ sức để tham gia. Vậy mà ông vẫn giới thiệu. Nó chạy trốn ông cũng phải.

- Một mình chiếm cả bầu trời, tham thế.

Ông giật mình bởi tiếng nói cất lên ngay sau lưng. Tiếng đàn bà thanh mảnh.

Là ...! Ca đêm nào cũng gặp, quen giọng rồi nhưng chưa hề biết tên. Nó là gái làm tiền. Ông rụt rè, lén nhìn trộm lên mặt nó. Hôm nay vẻ mặt nó buồn. Hay là vẻ mặt nó vẫn thế. Chưa lần nào ông nhìn thẳng vào mặt nó. Nó ngồi xuống, tựa lưng vào cột bích, cạnh ông. Hương thơm trong không khí càng thêm ngào ngạt. “Xì!” Ông nhệch miệng tia miếng nước bọt qua kẽ răng, giống như mọi khi phải giáp mặt nó. Nhưng miếng nước bọt không văng ra xa mà rớt ngay xuống cằm.

Ông buột miệng nói:

-Thấy sao hôm nay lúa bên kia sông lại thơm bất thường.

Nó nói:

- Tán gái khéo thế.

Nhầm! Là điếm thì sao phải tán, cứ tiền là xong. Là ông chê nó sức nước hoa quá đẫm. Thứ ấy chỉ làm màu cho bọn đàn ông hám dục, không biết tận hưởng hương thơm tự nhiên trên làn da người đàn bà. Mà những đứa như nó đâu có để ý tới những câu nói ẩn ý như vậy.

Nó nói:

- Biết thế này ở nhà ngủ cho khoẻ, công nhân có thưởng mấy thằng thủy thủ tầu cũng vui theo, rủ nhau rục đầu vào cờ bạc. Vào phòng mấy lão ấy không chật về người mà chật về khói thuốc lá. Nhả khói như tầu tây.

Ông cười thầm, nói:

- Cờ bạc xong thì đến khoản ấy, cố chờ đến gà gáy.

Nó không đối lại, ngả đầu gối lên sợi dây neo tìm tư thế ngủ. Có lẽ, những sợi ni lông cọ vào cổ ngứa nên nó ngọ ngoạy tìm chỗ thích hợp. Vị trí ngả đầu đẹp nhất là nghiêng sát vào cổ ông. Đoạn ấy sợi dây neo chưa bị sơ.

- Thưởng anh được bao nhiêu? - Nó hỏi.

DIỄN ĐÀN VĂN HỌC: VĂN HỌC CÔNG NHÂN VÀ NGƯỜI LAO ĐỘNG

TIỂU THUYẾT: "720 ĐỘ GÓC LUÂN HỒI" (Phần V)

ÁM THỊ

Quynh gõ ngón tay vào micro, thử âm thanh.

“Bục. Bục. Bục.”

Quynh nghiêng đầu lắng tai nghe. Gõ lại.

“Bục. Bục. Bục.”

Có lẽ không đạt yêu cầu, Quynh quay về phía người điều chỉnh âm thanh, ra hiệu bằng tay. Có lẽ hạ thấp âm độ.

Lần này Quynh ghé sát mồm vào micro, nói thử:

- A lô. Một. Hai. Ba. Bốn. Thử máy. A lô. Được rồi. Nãy trầm quá. Được rồi. Ô kê!

Ông tụt giầy, duỗi thẳng chân, ngồi ngả người tựa vào lưng ghế. Hàng chữ treo trên phông vừa tầm mắt, hút tâm trí ông nhìn vào. “ĐẠI HỘI CÔNG ĐOÀN ĐỘI XẾP DỠ SỐ BA”. Nét chữ mảnh. Nhìn tổng thể hơi nhỏ so với kích thước phông. Trông vụn vặt. Không trang trọng. Sao chữ đại lại thiếu dấu nặng thế kia? Không phải người làm quên. Chắc rơi. Tìm dưới sàn sân khấu chắc thấy. Phải bảo thằng Quynh tìm lại chứ để thế sao được. Hàng chữ được ghim sẵn trên khung gỗ, đến lượt đơn vị nào tổ chức đại hội chỉ việc thay chữ cuối là xong. Tiện lợi. Tất cả phông màn, khẩu hiệu, cờ phướn đều do phòng thi đua thiết kế. Chương trình gì cũng làm sẵn. Dùng vài năm mới thay. Thời buổi việc gì cũng phải theo ba rem, tuân thủ theo khung pháp lý quy định nên cần phải chuyên môn hoá. Nhưng cũng có điều bất cập. Người gọi là không có chuyên môn thường ỷ lại, không để ý tới những tiểu tiết bị sai. Sai không phải lỗi tại mình. Có trường hợp nhận ra cái sai nhưng cứ để thế cho người có chuyên môn chịu tội. Hơn một trăm con mắt khi vào hội trường đều nhìn vào phông chữ, chẳng lẽ không ai phát hiện ra. Hay mọi người biết cả nhưng không nói ra. Có chuyện để bình phẩm cũng vui. Có tiếng bàn tán, rồi tiếng cười rộ lên phía sau ông. Thằng Quynh ra nhìn vào ngó lên hàng chữ, nhiều lúc đứng nghiêng đầu ngắm nghía mà cũng không phát hiện ra. Chính nó là người thay tên đơn vị. Hay nó cũng biết nhưng cứ để thế, có cớ chê trình độ chuyên môn người làm khẩu hiệu kém, từ đó nâng tầm mình nên. Kệ! Có nhắc lại phải nói với nó vài câu. Khó chịu. Ông cũng sẽ không nói để xem người ta giải quyết sự việc thế nào. Cuối đời ông mới để ý tới chuyện đời sao phức tạp.

Ông mím miệng giấu tiếng cười chỉ chực bật ra. Hàng ghế đầu dành cho khách mời và lãnh đạo đội mới chỉ có ông ngồi. Mời đại biểu các tổ bảy rưỡi có mặt để họp trù bị mà gần tám giờ hàng ghế thứ hai, thứ ba cũng chưa có ai ngồi. Ông cười một mình.

Ông Giá vào. Đi nhanh. Nói cho đúng, ông Giá thả thân người rơi tự do xuống ghế. Mặt ông Giá đỏ gay, mưa hay mồ hôi nổi thành từng hạt nước trên trán.

Ông ghé sát tai ông Giá hỏi:

- Ông đến muộn thế?

Ông Giá nói cố ghìm tiếng thành ra chỉ thấy khào khào âm gió:

- Ông buông thật đấy à?

- Buông gì?

- Ông là chủ tịch mà đại hội không lo tổ chức, coi như không biết gì, mặc mẹ chúng mày. Tôi vừa phải đến từng phòng lãnh đạo mời, chỉ thiếu nước mang võng lọng đến rước.

- Có người lo rồi, nhẹ người.

- Tại cái bản tường trình chết tiệt của ông nên thằng Hiền lôi thằng Quynh vào cuộc. Cơ hội tốt thế còn gì. Nó bảo ông tiêu cực, không nên để ông làm.

- Nó nghĩ thế là phải đấy.

- Báo cáo ông viết chưa? Kiểu gì ông cũng phải đọc báo cáo đấy. Đọc xong mới buông được.

- Biết rồi. Chuẩn bị rồi.

Quynh đi lên bục diễn giả. Lại gõ ngón tay vào micro:

“Bục. Bục. Bục.”

Âm thanh chuẩn. Quynh ghé sát miệng vào micro nói:

- Xin mời những đại biểu còn đứng ngoài hành lang vào hội trường ổn định chỗ ngồi để đại hội được tiến hành. Mời những đại biểu ngồi phía dưới dồn lên, hai hàng ghế trên chưa ai ngồi!

Những người đứng ngoài hành lang đi vào. Chậm rãi, mặt cúi xuống nhìn nền nhà như đưa đám. Ông chỉ nghĩ xằng. Lối đi hẹp, đi nhanh thế nào được. Ông cười thành tiếng. Có lẽ cả hội trường lúc này chỉ có mình ông cười.

Quynh hỏi qua micro:

- Các tổ kiểm tra xem có ai vắng mặt?

Câu hỏi thừa. Không điểm danh cũng biết đủ cả. Có mặt đúng giờ theo trong giấy mời. Thông báo ghi trên bảng, những đồng chí được đi dự đại hội đã có tên trong danh sách gửi về các tổ, đội không chấp nhận mọi lý do vắng mặt, ai không đi hoàn toàn chịu trách nhiệm. Có người cả đời cống hiến cho xí nghiệp chỉ một hai lần được tham dự những buổi hội họp như thế này. Có người không một lần. Bị chỉ định phải đi. Đi để ngồi cho kín chỗ.

Tiếng rậm rịch xô bàn kéo ghế rộn lên trong hai phút. Rồi sau đó hội trường rơi vào trạng thái lặng ngắt. Toàn công nhân ăn no vác nặng với nhau, ở hội trường trang nghiêm này không biết nói gì cho hợp, đành ngồi cậy móng tay lấp chỗ trống.

Hội trường rộng, đại biểu chỉ có hơn ba chục người, ngồi rải rác từng nhóm, lổn nhổn như bãi đá.