CHUỘT VÀ
NGƯỜI: BÀ CON HỌ HÀNG
Ông đã bắt được con bệnh của mình. Khi gặp khúc mắc
trong cuộc sống, tâm thần bị rơi vào trạng thái bất ổn, đừng cố trị bệnh bằng
những con chữ trên trang giấy. Liệu pháp này không những không hiệu quả mà còn
như vãi một thứ mồi thính khiến lũ chuột kéo tới bủa vây gây phiền. Bệnh nặng
ngày càng nặng thêm. Cứ nói ra, nói hết, nói không cần điều chỉnh ngôn từ, nói
như xả lũ. Nói xong bệnh giảm hẳn. Nhẹ lòng. Không còn dằn vặt. Không ấm ức. Nhưng
có tác dụng phụ. Nói xong nhìn quanh mình thấy thế giới đã xoay chuyển sang
trạng thái cân bằng khác. Con người mất trọng lượng, lơ lửng, chỉ chực bay đi,
bay xa khỏi tầm với của ông. Người ta nhìn ông như kẻ xa lạ. Ông dò dẫm bước,
sợ tiếng dậm chân của mình làm kinh động loài người. Lũ chuột biến mất hẳn khỏi
mặt đất.
Lâu lắm rồi ông không nghĩ tới chuột.
Đen hả? Sao dật dờ như chiếc lá trôi quẩn quanh xoáy
nước thế. Tìm chỗ mà ngả lưng cho khoẻ. Đêm hôm vật vờ làm gì. Ông lên tiếng hỏi:
- Đen hả?
Sao nó không trả lời? Ông không lấy thế làm bực. Bốc
vác mà, khi mệt đừng ai gây phiền. Ông nhìn ra ngoài sông.
Đêm dựng trên mặt sông bức tường đen, đặc quánh. Quánh
đến mức nhỡ tay thục vào sẽ không rút ra được. Bên trong khối đen đặc quánh kia
vạn vật cựa quậy được phải khó nhọc lắm. Những ngọn đèn halogien trên tầu sáng
căng hết mức cũng không đẩy lùi bóng tối quá khỏi be tầu một sải tay với.
Lại một đêm nữa không việc. Không phải không có việc
mà thằng chủ hàng đăng ký làm hàng đêm nay lại không đến, điện thoại thì tắt
không cho liên lạc. Hàng của nó, tiền của nó, bốc vác cảng chỉ là người làm
thuê cho nên nó thích thế nào cũng phải chiều. Chiều để giữ mối công việc về
lâu về dài. Nhẫn nại cũng là một phương thức tiếp thị tốt. Còn dùng tiền tiếp
thị là dại. Giống như đứa con được nuông chiều. Càng chiều càng hư. Nhà đông
con sẽ có đứa được đứa không. Đứa được hay làm mình làm mẩy, cứ như thằng con
nghiện hết tiền về nhà vòi cha mẹ. Đứa không được nếu biết nhà có khoản chi đẹp
mà nó không được thì nhà càng mâu thuẫn. Thằng chủ hàng đêm nay có lẽ nằm trong
số những đứa không. Nhiều lần như đêm nay rồi. Chắc nó chơi đểu lại. Chỉ khổ
công nhân thức trắng đêm chờ chực, sợ bất chợt nó đến không có người làm. Rồi
nó sẽ làm tình làm tội công nhân.
Ông lên mũi tầu, ngả lưng xuống cuộn dây neo. Những
sợi ni lông châm qua lần vải vào lưng nhằm nhặm. Giọt mồ hôi lăn từ ngực xuống
nách, buồn, lạnh như viên nước đá tan chảy. Không gian trên mũi tầu thoáng
đãng, tĩnh lặng. Cánh đồng lúa bên kia sông đang làm đòng, hương thơm ngọt được
gió dắt trộm qua bóng đêm tràn sang. Cố ngủ đi, sáng mai còn việc nhà. Nhà càng
nhỏ lại càng lắm việc, bừa bộn một tí trông tức mắt sinh ra bẳn gắt, tâm trạng
không vui thì nhà chật càng thêm chật.
Nhưng, hình như có chuột? Có tiếng lịch kịch trên
boong tầu. Ông ngồi bật dậy quan sát. Boong tầu chỉ thấy mặt sắt phản chiếu ánh
sáng đèn. Bóng nhẵn. Lạnh băng. Có mấy ô cửa tò vò trên ca bin còn ánh đèn,
chơm chớp sáng như con mắt buồn ngủ. Là ông suy diễn có hình ảnh vậy chứ thực
ra bên trong những căn phòng ấy bọn cờ bạc đứng ngồi không yên gây nên hiệu ứng
ánh sáng như thế. Tiếng reo phấn khích của đám bạc từ trong ca bin tầu đổ tràn
vào đêm. Chắc làng trói được nhà cái tiếng đậm. Tiếng động lúc nãy có khi lũ
chuột ngủ ở đâu đó bị giật mình.
Lâu lắm rồi ông mới nghĩ tới chuột. Tại rỗi rãi quá,
nghĩ nhiều hơn nói.
Ông Giá nói: “Tưởng
ông ngu ngơ, hoá ra khôn.” Ông đáp lại: “Bức
bách quá làm liều thôi” Ông Giá nói: “Giời
xui đấy. Bốn mươi năm làm việc thì năm năm tổ trưởng còn lại tới ba mươi năm
làm cán bộ cấp đội, vậy mà chưa khi nào tôi nghĩ ra được một nước khôn như ông”
Ông đáp lại: “Ông nói thế khác nào trách
tôi” Ông Giá nói: “Thật lòng. Mai nghỉ
hưu rồi còn trách móc gì. Bản tường trình nhận tội nhưng tôi đố đứa nào dám dựa
vào đấy để kỷ luật được ông. Nếu ông không “phá đám” đại hội bằng bài phát biểu
như thế đố thằng Đen có thể ứng cử chứ chưa nói lại trúng ban chấp hành công
đoàn với số phiếu ngang bằng với thằng Quynh. Thủ thuật ghê thế, cả hội trường
như thôi miên. Trong tâm lý học gọi là ám thị. Nhưng lúc công bố thằng Quynh
trúng chủ tịch công đoàn tôi cũng muốn lao đầu vào ô tô giống ông Chiến “rồng”
lắm. Lớp người cũ của xí nghiệp giờ chỉ còn mình ông, cố đừng để thằng Quynh nó
lên nữa, ông ạ!”
Ông Giá về rồi, chỉ còn mình ông thì làm gì được. Hôm
ấy, không có ý kiến hỗ trợ của ông Giá thì đề nghị xin rút khỏi danh sách ứng
cử của thằng Đen đã bị tay Hiền chấp thuận. Từ bấy thằng Đen hình như dỗi ông,
không muốn gần. Nó biết ý định của ông, đã nài nỉ với ông trước khi đại hội,
không muốn ứng cử vào ban chấp hành công đoàn. Nó bảo không xứng và bận việc
nhà sợ không kham nổi thêm việc của công đoàn. Và nó còn lấy lý do có lẽ bỏ học
tại chức vì không đủ tiền đóng học phí. Bỏ học thì không bằng cấp, phấn đấu lên
cao làm gì, chi bằng tập trung sức lực vào kiếm đồng lương ổn định cuộc sống
gia đình. Nó nói dối để chối từ. Thanh niên sao lại không có chí tiến thủ thế.
Nó với thằng Quynh trái ngược nhau hoàn toàn, vậy mà hợp tác được với nhau.
Cuộc sống cứ phải sắp đặt những điều ngang trái cạnh nhau vậy sao. Không phải
vậy. Thằng Đen sợ việc học tại chức thuê bị lộ. Nó sợ cũng phải. Bản tính nó
nhút nhát. Ông làm thế là đẩy nó vào một cuộc chiến không hề muốn bởi nó lượng
không đủ sức để tham gia. Vậy mà ông vẫn giới thiệu. Nó chạy trốn ông cũng
phải.
- Một mình chiếm cả bầu trời, tham thế.
Ông giật mình bởi tiếng nói cất lên ngay sau lưng. Tiếng
đàn bà thanh mảnh.
Là ...! Ca đêm nào cũng gặp, quen giọng rồi nhưng chưa
hề biết tên. Nó là gái làm tiền. Ông rụt rè, lén nhìn trộm lên mặt nó. Hôm nay
vẻ mặt nó buồn. Hay là vẻ mặt nó vẫn thế. Chưa lần nào ông nhìn thẳng vào mặt
nó. Nó ngồi xuống, tựa lưng vào cột bích, cạnh ông. Hương thơm trong không khí
càng thêm ngào ngạt. “Xì!” Ông nhệch miệng tia miếng nước bọt qua kẽ răng,
giống như mọi khi phải giáp mặt nó. Nhưng miếng nước bọt không văng ra xa mà
rớt ngay xuống cằm.
Ông buột miệng nói:
-Thấy sao hôm nay lúa bên kia sông lại thơm bất
thường.
Nó nói:
- Tán gái khéo thế.
Nhầm! Là điếm thì sao phải tán, cứ tiền là xong. Là
ông chê nó sức nước hoa quá đẫm. Thứ ấy chỉ làm màu cho bọn đàn ông hám dục,
không biết tận hưởng hương thơm tự nhiên trên làn da người đàn bà. Mà những đứa
như nó đâu có để ý tới những câu nói ẩn ý như vậy.
Nó nói:
- Biết thế này ở nhà ngủ cho khoẻ, công nhân có thưởng
mấy thằng thủy thủ tầu cũng vui theo, rủ nhau rục đầu vào cờ bạc. Vào phòng mấy
lão ấy không chật về người mà chật về khói thuốc lá. Nhả khói như tầu tây.
Ông cười thầm, nói:
- Cờ bạc xong thì đến khoản ấy, cố chờ đến gà gáy.
Nó không đối lại, ngả đầu gối lên sợi dây neo tìm tư
thế ngủ. Có lẽ, những sợi ni lông cọ vào cổ ngứa nên nó ngọ ngoạy tìm chỗ thích
hợp. Vị trí ngả đầu đẹp nhất là nghiêng sát vào cổ ông. Đoạn ấy sợi dây neo
chưa bị sơ.
- Thưởng anh được bao nhiêu? - Nó hỏi.
