TIỂU THUYẾT: MỘ ĐÁ NGANG LƯNG TRỜI (Phần V)

*

*     *

- Sống, chết, thời, vận, số. Một khi anh đã tới số thì đạn pháo còn tìm được anh trong công sự, đây là câu nói của đồng chí tư lệnh mặt trận. Một kinh nghiệm của người đã trải qua không ít những trận đánh ác liệt và cũng là đúc kết vốn sống trong suốt cuộc đời quân ngũ của ông. - Cường bắt đầu buổi sinh hoạt trung đội với những người lính mới bổ sung về đơn vị bằng câu triết lí đang lan truyền trong những người lính mặt trận Vị Xuyên.

Những tân binh ngồi bó gối, im lặng trên sạp. Họ nghĩ gì, Huy không biết được. Chỉ có ánh sáng leo lét của ngọn lửa nhỏ đốt bằng sợi dây giày ngâm trong bát mỡ hóa học không đủ để soi tỏ từng gương mặt, từng ánh mắt của những người lính mới. Không biết họ có lắng tai nghe tiếng pháo đang ì ùng vọng về.

Cường nói tiếp:

- Bằng chứng sát thực nhất minh chứng cho câu nói của đồng chí tư lệnh ở ngay trung đội của chúng ta đây. Xin lỗi đồng chí Tuấn, không phải tôi có ý xúc phạm tới đồng chí và tới người đã mất, tôi chỉ muốn anh em đồng đội mình hiểu thêm một góc cạnh của cuộc đời, để từ đó những người trẻ tuổi như chúng ta đây có cách đánh giá đúng hơn về cuộc sống. Đồng chí Tuấn và một đồng chí nữa, đến phút chót đã không giữ vững được ý chí tiến công của người chiến sĩ, đã thoái thác trách nhiệm của một người công dân là phải bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ Quốc. Hậu quả ra sao. Một đồng chí đã hy sinh trên đường quay về. Cái hy sinh ấy có đáng không. Rất buồn. Chúng tôi buồn. Và gia đình đồng chí ấy còn buồn hơn. Phải không đồng chí Tuấn.

Tuấn “trắng” ngồi tận cuối sạp, ánh sáng ngọn lửa không đủ với tới để cho mọi người thấy bộ mặt nó vênh vác, lì lợm.

Nó hận ai mà thay đổi tính cách nhanh như thế.

Tuấn trắng trẻo, nước da hồng hào, lại thêm chiếc răng khểnh nên có biệt danh là Tuấn “trắng”, có khi gọi là Tuấn “đàn bà” bởi tính cách nhút nhát, nói năng ỏn ẻn và hay cười của nó.

Sau khi chia tay Huy và Hoàng “dở”, Tuấn “trắng” cùng Chiến “mặt mục” quyết tâm quay lại. Đi được một đoạn, Tuấn dừng lại băn khoăn.

- Liệu có đúng đường không?

 Chiến “mặt mục” nói chắc:

- Tin tao đi, không thể nhầm đường được. – Chiến ngồi xuống xòa tay xuống mặt đường xác định: - Mày xem, đây chỉ có một vệt đường mòn này, đi chừng trăm mét nữa là tới đường hào. Cứ đường hào mà đi sẽ tới đường tăng.

Tuấn ngồi xuống xác định lại:

- Đúng là đường mòn rồi nhưng có đúng đường mình đi lúc nãy, hay còn đường nào?

- Làm gì còn đường mòn nào nữa.

- Ngày xưa dân sống ở đây, thiếu gì đường mòn. Tối quá mày ạ. Mà không biết lúc vào mình đi lên hay đi xuống nữa. Từ nãy tới giờ hình như mình đang đi xuống.

Giờ đến lượt Chiến “mặt mục” băn khoăn:

- Ừ! Cứ đi đoạn nữa xem thế nào. Mà sao lúc vào đi như nhắm mắt lại đi, mọi người vẫn đúng đường là thế nào nhỉ.

- Súng thì sao đây, nặng lắm.

- Cố mang đi. Nhỡ có chuyện gì.

Hai thằng đi tiếp. Chân thì khua lần lối, xem đi có đúng đường mòn, tay thì quơ xem có đúng bên đường là cỏ gianh như lúc vào. Lần sờ đi như người mù.

Tuấn “trắng” reo lên:

- Tới đường hào rồi mày ạ!

Chiến “mặt mục” lần sờ hai bên thành hào:

- Đúng là đường hào. Nhưng sao lại có cái cây to này? Lúc đến đầu đường hào tao có ngồi nghỉ, sờ xung quanh mà!

- Tối nhìn thấy gì đâu mà mày nói chắc.

- Đi thôi, cứ đường hào chắc chắn là ra tám mười hai. Tới đấy hãy nghỉ. – Chiến giục: Đi mày!

Đi một lúc lâu, hai thằng dừng lại cùng thắc mắc:

- Sao từ nãy chỉ thấy đi xuống là thế nào? Phải có chỗ đi lên mới đúng chứ nhỉ.

- Đi đoạn nữa xem thế nào. Lạc bỏ mẹ!

Đi đoạn nữa.

- Suối mày ạ.

- Chết cha. Tụt xuống lũng rồi. Suối Thanh Thủy rồi. Lúc đến đầu đường hào, nghe tiếng nước chảy, tao hỏi, ông Nguộc bảo đấy là suối Thanh Thủy.

- Giờ thế nào, mày?

- Bây giờ biết đường nào quay lại!

- Hay tìm chỗ nấp chờ. Trời sắp sáng rồi.

- Pháo bắn gần lắm, nó mà bắn vào đây bỏ mẹ, biết nấp chỗ nào được. Cứ xuôi theo dòng của suối sẽ ra tới sông Lô, sau đó xuôi xuống là về Hà Giang.

- Thế thì đi!

Bỗng hai thằng giật thót người vì có tiếng lội nước rất gần. Hai thằng ngồi thụp xuống, lùi lại phía sau. Sờ phải tảng đá to, hai thằng nép ra phía sau. Căng mắt quan sát.

- Có năm người mày ạ. Mày có nhìn thấy không?

- Có! Hay là lính mình. Nghe nói có một C đánh luồn phía sau.

Những bóng đen tới chỗ hai thằng chỉ cách có vài mét bỗng dừng lại, tụt súng khỏi vai chĩa ra phía trước trong tư thế sẵn sàng chiến đấu.

Chiến “mặt mục” run cầm cập. Khẩu súng của nó đập vào đá phát ra tiếng cạch khô ròn nổi rõ trong tiếng ì à của dòng suối.

Những bóng đen tản ra, cảnh giác.

- Tao hỏi nhá? – Chiến “mặt mục” run cầm cập hỏi.

- Hỏi gì? – Tuấn “trắng” cũng run.

Chiến “mặt mục” đứng dậy, hỏi to:

- Sao vàng!

Đáp trả mật khẩu của Chiến “mặt mục” là một loạt tiếng nổ vang lên. Hự! Mẹ ơi! Chiến “mặt mục” thốt lên tiếng gọi rồi cả thân hình đổ sập xuống người Tuấn. Tuấn hốt hoảng, ngón tay xiết mạnh vào cò súng. Tiếng nổ bùng lên ngay trước mặt và tay rung lên vì súng giật khiến Tuấn hoảng buông khẩu súng nằm ẹp xuống. Những tiếng chiu chíu đập vào tảng đá ngay trên đầu khiến Tuấn nằm co quắp. Nếu không có tiếng nổ và sức ép của quả lựu đạn nổ ngay cạnh thì Tuấn chưa chắc đã bỏ chạy. Trời đất sụp ngay dưới chân rồi, Tuấn hoảng loạn vùng dậy chạy.

Tuấn chạy. Những tiếng nổ đuổi theo. Nước quấn lấy chân, kéo Tuấn không cho chạy. Tuấn nhao người lên trước gắng sức chạy. Nhưng những tảng đá trơn nhẫy như đứng dựng dậy hất Tuấn ngã dúi dụi.

Sau nghĩ lại, sao lúc ấy ngã dúi dụi, ngã đập đầu vào đá mà Tuấn không thấy cảm giác bị đau.

- Lúc ấy là gần sáng phải không? – Huy hỏi

- Chẳng nhớ là lúc nào. Cũng không biết bao lâu thì trời sáng.

- Tao nghe thấy mấy loạt AK rồi có một tiếng lựu đạn dưới lũng.

- Có khi đấy là của em với thằng Chiến “mặt mục”. Giờ nghĩ lại tiếng thét gọi mẹ của nó, em không biết phải nói thế nào cho phải.

- Mẹ là người luôn che chở cho con. Đấy là bản năng của con người.

- Nói như triết gia. Nhưng cũng phải. Nhưng cũng không là phải. Thế tại sao mẹ em bắt em phải trở lại đơn vị, nếu không bà ấy dọa tự tử.

- Con người còn có danh dự.

- Thế danh dự lớn hơn tình mẫu tử à!

- Thôi đi bố, thảo nào tao thấy mày thành thằng cùn.

Tuấn “trắng” bơi giỏi, nếu không đã bị dòng nước cuồn cuộn nhấn chìm. Rơi xuống hũm sâu ngụp đầu, Tuấn bị cuốn vào xoáy nước, người bị kéo tụt tới tận đáy. Nước sộc vào mũi, ồng ộc xông xuống bụng. Lúc này, Tuấn bình tĩnh tháo khẩu AK khỏi người, đạp nước nhoi lên. Dòng nước ném Tuấn như ném một cành cây khô, từ bờ bên nọ sang bờ bên kia, người nẩy bình bịch như quả bóng trên các tảng đá. Tâm thần hoảng loạn, Tuấn không cảm nhận được đau đớn của cơ thể.

Một thân cây đổ chặn giữa dòng suối ngăn Tuấn lại. Nghỉ đã. Tuấn ôm thân cây thở hồng hộc. Trời đã sáng bảnh. Ngay gần Tuấn là cây cầu treo vẫn còn đung đưa. Chắc là vừa có người đi qua. Nhưng là ta hay địch? Là ai thì Tuấn cũng phải chạy. Lúc này, Tuấn mới nhận ra tiếng nổ triền miên, tiếng soèn soẹt của đạn pháo đang bủa vây quanh mình. Đất dưới chân Tuấn rung bần bật. Tuấn cảm nhận được cả không khí quanh mình cũng bị những tiếng rít, tiếng nổ giằng giật. Trời đất này đang nổi cơn thịnh nộ.

Mấy quả đạn pháo rơi gần. Tuấn bị nhấn chìm trong tiếng nổ, cơ thể bị nén sâu xuống lòng đất. Đất đá rào rào rơi xuống đầu Tuấn. Nằm lại là chết. Chạy! Tuấn vùng dậy chạy qua cây cầu. Cầu chao như đu võng, đẩy Tuấn ngã sấp xuống. Tuấn bò. Một loạt pháo nữa dội tiếp xuống. Những tiếng phầm phập găm quanh người Tuấn. Chạy! Qua được bờ bên kia. Tuấn cắm đầu chạy. Những tiếng nổ gần cũng không ngăn được Tuấn chạy. Tới đường to rồi, chạy dễ rồi, Tuấn dấn người chạy thật nhanh. Nhắm mắt lại để chạy. Giờ nghĩ lại sao lúc ấy không biết đường biết lối nào vậy mà không lạc

- Như anh Cường nói, thế là số mày pháo nó không tìm tới. Cố lên mày, ba năm trở về trong chiến thắng, lúc ấy ngẩng cao đầu mà bước.

- Anh nói như dắm đĩ. Sao anh không đi học chính trị viên đi.

- Nhà tao không khó khăn tao cũng đi lâu rồi, từ khi chưa vào đại học. Họ nhà tao phát về đường binh nghiệp. Tao tìm con đường kiếm tiền để nuôi gia đình. Đi tầu “vốt cô” đang phát, mày không thấy à. Đi vài chuyến vơ rác của Nhật về để vênh mặt với thiên hạ.

- Ngu! Có người đỡ như thế không quay lại. Chết lại bảo tại số.

Tuấn chạy hụt chân, ngã nhào xuống cái hố. Không phải hố mà là đường hào ngay sát chân núi. May rồi! An toàn rồi! Tuấn tự nhủ. Tuấn nằm úp mặt xuống đất, nhắm mắt lại để thở đã. Mặc mẹ cho chúng nó bắn, chỗ này chắc xa nơi đang đánh nhau. Tuấn lắng tai nghe. Tiếng tặc tặc nổ râm ran như đốt pháo đêm ba mươi. Súng bộ binh đấy. Đánh nhau to rồi. Không biết những đứa ở lại giờ thế nào? Xung phong! Hôm huấn luyện Tuấn cũng đã hô vang câu ấy. Tuấn nhỏm dậy nhìn qua bờ hào. Có cây cầu sập. Chắc không phải đi hướng đó. Đi tiếp theo đường hào chắc sẽ xuống được Hà Giang. Tuấn khom người đi tiếp. R…éo… éo! Panh! Tiếng nổ đập vào đá ngay trên đầu Tuấn. Hai đường ánh sáng tiếp theo từ trên cao đang lao về phía Tuấn. R…éo …éo! R… éo …éo! Panh! Panh! Hai quả đạn tiếp theo găm ngay trên bờ hào. Chạy! Phía bên kia là nó rồi. Cả một bãi trống mênh mông thế thì làm sao chúng không nhìn thấy Tuấn. Chạy!

- Sao chúng mày không đảo ngũ từ bên dưới, lên đến đấy rồi còn quay lại.

Tuấn chặc lưỡi chán nản.

- Ừ thì! … Cũng là cái số. Sau lúc hai thằng Bình Trị Thiên bị pháo, thằng Chiến nói bâng quơ, hay là quay lại. Em nói hùa theo, bùng đi. Thấy cái chết ngay cạnh thằng nào chả run. Cả một đoạn đường sau em với thằng Chiến chỉ bàn chuyện quay lại. Mà sao lúc ấy chẳng nghĩ tới chuyện đường đi lối lại, chỉ nói tới sống chết. Em quyết, bùng! Nó theo luôn. Vào đằng nào cũng chết. Cả một trung đoàn còn lại mấy người. Ở lại chắc gì em đã còn được ngồi đây. Thôi em đi vào bản với chúng nó, hình như bọn thằng Trung “bọ” bảo có đàn “qué” hay kiếm ăn ở đầu bản.

*

*     *

Quéc! Qu…éc! Qu…éc! Tiếng đàn gà kêu thất thanh.

Đập cánh phành phạch, đàn gà nháo nhác chạy xô vào nhau. Hoảng. Lại queng quéc kêu nhưng không thất thanh mà tắc nghẹn, thảm thương.

Ông Sanh, bố Mây đứng lên đi ra cửa nhìn về phía có tiếng kêu của đàn gà.

Ông chậm rãi quay lại chỗ ngồi bên bếp lửa, chậm rãi mồi thuốc vào chiếc điếu ục. Ông rít một hơi dài, chậm rãi nhả từng ít khói ra khỏi miệng. Ông ấn chiếc điếu vào tận tay Cường, bảo:

- Hút đi!

Cường lúng túng trước thái độ của ông, rụt rè:

- Dạ! Con … có hút thuốc bao giờ đâu.

Mây ngồi cạnh nói đỡ thêm:

- Bố biết rồi mà, anh Cường có hút thuốc đâu.

Ông Sanh lại dúi chiếc điếu vào tay Huy, giục:

- Anh Huy đi biển, lại quê thuốc lào, hút đi vớ!

Huy cười, nói vui chủ đích phá băng thái độ thay đổi khó hiểu của bố Mây:

- Con hút mà say như say rượu hôm trước thì sao.

Ông Sanh không nói theo mạch chuyện vừa nói, đột nhiên ông buông lời cố kìm tiếng thở dài:

- Bộ đội anh Cường với bộ đội anh Huy đấy.

Huy nhìn sang Cường.

Cường cũng nhìn sang Huy.

Hai ánh mắt gặp nhau, cùng hiểu ý nghĩ của nhau, cùng biết bố Mây nói tới chuyện gì. Cả hai cùng thấy xấu hổ.

Huy với chiếc ống thổi, thổi cho ngọn lửa cháy to thêm, che giấu mặt mình đang đỏ bừng lên vì xấu hổ. Không thấy Cường lên tiếng, Huy ngập ngừng nói với bố Mây:

- Chúng con xin lỗi! Về đơn vị chúng con sẽ nhắc nhở anh em.

Mây ngạc nhiên hỏi:

- Có chuyện gì không vui à. Mọi người cho em biết vớ.

Mây không biết xảy ra chuyện gì khiến cho mọi người đang vui bỗng chững lại. Phải có chuyện gì hệ trọng nên ánh mắt của những người đàn ông đột ngột trở nên ưu tư.

Con đường trở về đơn vị càng trở nên lầy lội hơn thì phải, Huy và Cường luôn phải dừng lại gạt bớt lớp đất đỏ bám vào đế dép. Chân như dính chặt xuống mặt đường. Bực tức. Cáu bẳn. Không ai nói với ai, không dám nhìn thẳng vào mắt nhau bởi vẻ mặt ai cũng khó đăm đăm. Khó chịu về con đường là một lẽ, còn lẽ nữa là tại những chiến sĩ trong trung đội đã làm xấu mặt Huy và Cường. Với Cường còn thêm sự băn khoăn bởi Huy thấy anh ấy thỉnh thoảng nhìn quay lại. Liệu đầu óc trong sáng của Mây sẽ nghĩ gì và rồi ngày mai sẽ ứng xử thế nào khi cô ấy biết chuyện gì vừa xảy ra. Những tầu cọ ủ rũ như người buồn bã đứng thõng tay, ngẩn ngơ.

Huy dừng lại, đập dép vào thân cây cọ đổ bên đường. Một mảng thân cọ mục vỡ ra. Bên trong có những con sâu trắng sữa, to bằng ngón tay, ngọ nguậy. Huy hỏi Cường:

- Có phải sâu cọ mà ông bảo đây không?

- Ừ!

- Bắt về rang ăn nhá?

- Đang buồn bỏ mẹ. Thôi, về đi! Về tôi cho bọn chúng nó một trận.

- Tôi cũng bực chứ ông tưởng tôi vui lắm à. – Huy thở dài: - Về bây giờ lại ăn cơm với muối trắng à. Đi lấy thực phẩm lại về không. Ông bảo sâu cọ ăn ngon lắm, tôi nhặt nhá.

- Tùy.

Huy gói những con sâu vào tầu lá cọ.

- Lính tráng mà, ông buồn làm chó gì. Ngày đi làm, công nhân cảng ăn cắp như nhại. Chúng nó khoe ăn cắp như khoe chiến tích của trận đánh, mặt vênh vác như thể làm thằng ăn cắp thấy hãnh diện hơn làm người lương thiện.

- Thôi đi ông.

- Tại ông là sĩ quan, lại đang yêu.

- Tôi thấy ông trở mặt nhanh quá đấy. Vừa nẫy thấy buồn xỉu, bây giờ đã giở giọng. Không đùa đâu.

Huy cố tình cười vang đồi cọ.

- Kiểu gì chốc nữa về tôi cũng cho bọn này một trận. Mẹ chúng mày, ngã quả nào xưng nách quả đấy.

Hình như có bóng người thấp thoáng đi lại giữa các ngôi mộ. Huy kéo Cường dừng lại, nhìn về khu chôn cất liệt sĩ, hỏi:

- Ai kia nhỉ? Trông như Hoàng “dở”.

Cường chăm chú quan sát từng hàng mộ, lắc đầu:

- Có ai đâu?

- Kia thôi, nhìn rõ lắm. Nó ngồi xuống, khuất rồi.

- Tôi chả nhìn thấy gì.

- Kìa! – Huy chỉ tay cho Cường thấy: - Nó đứng lên đi đi lại lại, ở phía cuối ấy.

Trước mắt Huy rõ ràng một người mặc bộ đồ lính K82, quần áo xộc xệch, đầu tóc rối bù đúng như tác phong của Hoàng “dở”.

- Tôi nhìn rõ lắm, đúng Hoàng “dở”!

- Thằng Hoàng “dở” gọi ông là Huy “mù” cũng đúng. Tôi chẳng nhìn thấy bóng người nào cả.

Cũng có thể tại mắt kém nên Huy nhìn không rõ. Hay một bóng cây nào đó lay động khiến Huy nhầm. Từ hôm qua tới giờ không thấy pháo bắn nên khu chôn cất liệt sĩ vắng lặng, mấy cái huyệt đào sẵn đất còn đỏ lòm, ướt rượt. Mong sao biên giới yên bình như hôm nay.

Tới mó nước đầu doanh trại, Huy định cởi quần áo tắm cho sạch mồ hôi. Cũng đoạn đường như mọi hôm sao hôm nay chật vật quá, mồ hôi vã ướt đầm áo. Nhưng phải kiểm tra xem Hoàng “dở” ra sao đã. Lúc này, nếu ai đó lệnh cho Hoàng “dở” làm việc cùng anh em, ngay lập tức nó sẽ nổi khùng, mắt vằn lên những tia đỏ man dại. Có lần, khi sinh hoạt B, Thành tân binh mới bổ sung về có ý kiến, không biết tại sao cùng là lính cả mà Hoàng không phải làm việc gì, cả ngày chỉ thấy ngồi trên giường. Hoàng “dở” gầm gè ư ử trong cổ, nghiến răng kèn kẹt rồi vớ cái gì đập cái ấy. Nó lên cơn khùng nhưng tuyệt nhiên không động chạm tới súng đạn. Chỉ đến khi Huy túm gáy, lúc ấy Hoàng mới như con chó con bị chủ đánh, ngoan ngoãn nằm co trên sạp, mắt dại như người ngái ngủ. Huy ra lệnh:

- Mày không làm gì thì phải ra gác!

Hoàng “dở” đứng lên, cóm róm mang súng ra đầu nhà ngồi gác. Hôm ấy nó gác suốt đêm. Sáng, Huy huy động anh em trong đại đội làm cho Hoàng cái chòi gác.

Từ hôm ấy, Hoàng ở luôn chòi gác. Hoàng tháo toàn bộ đạn trả cho đơn vị. Nó nói, có đạn nhỡ máy tay thì sao, gác đã có ma thiêng ngoài kia rồi. Toàn đứa chết trẻ thiêng lắm.

Huy leo lên, nhìn vào trong chòi. Hoàng “dở” nằm co ro, ngáy khìn khịt. Nó nằm co ở đây, vậy mà Huy nhìn rõ ràng có người giống nó quanh quẩn ngoài khu mộ. Huy đập xuống sàn gọi:

- Dậy! Mày gác thế này à!

Hoàng giật mình ngồi dậy. Nhìn thấy Huy, Hoàng lúng búng trong miệng:

- Em … em ngủ đâu.

- Không ngủ mà ngáy như trâu thế à.

- Mấy giờ rồi? Chắc vừa chợp mắt tí. Cả đêm qua không ngủ, trưa nay cũng không ngủ.

- Thế mày có thấy ai đi lại ngoài kia không?

- Ngoài nào? Ngoài nghĩa trang kia á. Làm gì có ai.

- Tao với mày ra ngoài đấy xem sao đi. Nhỡ có thám báo lẻn vào thì chết.

- Anh đi một mình. Kinh lắm!

Nhìn ánh mắt dài dại của Hoàng, Huy biết nó sợ thật, bây giờ cố gây sức ép để nó đi chắc nó sẽ phản kháng. Không nên. Nhưng đi một mình ra đấy cũng rợn. Chắc tại mắt mình, Huy tự nhủ. Về doanh trại xem Cường xử lí vụ lính mình ngã sưng nách thế nào.

Cả trung đội được xếp thành ba hàng dọc. Đứng trước hàng quân là Chiến “lùn” và Hải “lác”. Cả hai đều là lính cũ, cùng tham gia trận đánh vừa rồi. Hai đứa cắp hai con gà bên nách. Hai con gà còn sống nhưng có lẽ giẫy giụa nhiều nên mệt, cái đầu mỗi lần cố cất lên đều không nổi đành bất lực rũ xuống, nước dãi nhểu dài bên mỏ.

Cường:

- Các đồng chí có thấy xấu hổ không. Hai người lính này đã oai hùng xông pha trận mạc, thế mà giờ đeo cái tên ăn cắp gà trước ngực. Chẳng lẽ các đồng chí không nhìn thấy danh dự của mình bị xúc phạm à. Tôi muốn nói với các đồng chí mới bổ sung về đây điều trăn trở của người chỉ huy, chiến trường ác liệt ở ngay trước mắt mình, nếu không nhìn thấy danh dự của mình ở đâu thì làm sao giữ vững được Đất nước. – Giọng Cường trùng xuống: - Trận đánh vừa rồi, mỗi khi tiến lên, chúng tôi và cả hai đồng chí đây đều bật lên tiếng hô, vì danh dự của người chiến sĩ, xung phong! – Cường cố nén những giọt nước mắt: - Cả Hà Giang để tang cho những đồng đội của ta ngã xuống trong trận đánh đó, các đồng chí …!

Cường im lặng.

Huy đứng cuối hàng quân, đầu cúi xuống để giấu giọt nước mắt. Đã hơn một tháng, công kia việc nọ, rồi đi bản tìm hiểu cuộc sống sinh hoạt của những gia đình dân tộc đã cuốn Huy vào khiến cho nỗi buồn của cuộc chiến vừa qua đã vơi đi phần nào. Và câu chuyện tình yêu giữa Cường và Mây cũng khiến Huy vơi bớt đi ám ảnh của chết chóc.

Danh dự! Nó chẳng có hình hài gì cho ta nhìn thấy để làm theo và nó đe chẳng ai sợ. Cái biên giới mong manh của danh dự ai cũng có thể bước qua dễ dàng. Cũng như đường biên giới trên kia, những cột mốc hữu hình nhỏ nhoi không đủ mạnh để ngăn giữ kẻ xâm lược huống chi chỉ là những đường vạch trên tấm bản đồ. Hay là kêu gọi danh dự với một kẻ tham lam, bành chướng để chấm dứt cuộc chiến này nhỉ. Nực cười! Nếu Huy đảo ngũ, hẳn bây giờ đang ở thành phố. Giờ này tan tầm, tiếng động cơ của các loại xe cộ gầm gào, những dòng người chen chúc nhau xuôi ngược. Tiếng của tương lai, Huy đã đặt cho những tiếng động đường phố tên vậy. Đó là do, khi còn là sinh viên, vào giờ này Huy cùng các bạn nối nhau thành hàng dài đạp xe theo sau thầy giáo chủ nhiệm cùng rồng rắn luồn lách qua dòng người trên phố. Ai cũng vừa đạp xe vừa lắng nghe tiếng động về chiều để cảm nhận.

Đến hôm nay Huy mới nhận ra, danh dự hiện hữu trong chuyện ở lại hay quay về của người lính lớn lắm. Không biết có phải vì danh dự mà mình ở lại?

Một chuỗi tiếng bình, bình của đạn pháo mạn đường biên vọng về. Tiếng động của chiều nay. Vậy là đêm nay sẽ lại có những ngôi mộ mới mọc lên.

Sao bác Hồng hàng xóm lại mất nhỉ? Huy thấy bâng khuâng. Hình ảnh con ngõ nhỏ, dài hun hút hiện ra trước mắt. Bước chân Huy bồn chồn bởi cảm giác mình đang rảo bước với gánh nước trên vai. Tiếng bác Hồng oang oang, lại giật cục từng đoạn một, Huy thấy văng vẳng như đâu đây thì phải. Ngày ở nhà, là hàng xóm nhưng có mấy khi hai gia đình sang nhà nhau chơi, vậy mà bây giờ Huy lại thấy bác ấy gần gũi như người nhà. Nhơ nhớ! Tự dưng Huy bị ám ảnh thế nhỉ?

Huy rùng mình. Cảm giác nhồn nhột chạy dọc sống lưng. Cái tính mình hay nghĩ vẩn vơ, Huy giải thích cho sự chuyển động của cơ thể. Không phải, cơ thể mình có vấn đề thật. Khó thở. Hơi thở nong nóng cánh mũi. Khớp bàn tay, bàn chân tê mỏi. Nhồn nhột chạy dọc sống lưng. Đầu đau như có kim châm. Huy lẩy bẩy đi về sạp nằm. Rét. Người Huy run bần bật. Bao nhiêu hơi nóng trong người ngùn ngụt từ đầu bốc hết ra ngoài khiến cơ thể Huy lạnh cóng. Sống lưng gai gai, nhồn nhột. Huy mắm môi gắng chịu. Môi như miếng thịt thừa, Huy cắn vào chỉ thấy bần bì. Huy với chăn đắp lên người, nằm co quắp, cố giữ hơi ấp lại.

- Huy! Ốm à? – Cường hỏi.

- Rét … lắm! – Huy run rẩy trả lời.

- Anh Huy sốt rét rồi, thằng nào gọi y tá.

Huy kéo chăn chùm kín đầu. Gió ở đâu luồn vào mà rét thế. Huy nghiến răng chịu đựng cơn rét hành hạ mình.

- Mang hết chăn ra đắp cho anh ấy đi, khẩn trương!

Huy cảm nhận được, mọi người tung chăn ủ thêm lên người. Càng rét hơn! Cái rét từ bên trong ra chứ có phải từ ngoài đâu, đắp chăn thêm nữa chẳng tác dụng gì.

Có ai đó ôm chặt Huy. Cả cơ thể nó đè lên người Huy. Hơi ấm từ nó tỏa sang. Thấy đỡ run hơn.

Ai đó đang ôm Huy đứng dậy, lật chăn ra. Sao thế? Ôm tôi đi! Trời tối rồi sao ấy. Tối thế! Huy cố mở mắt nhìn nhưng trời tối sầm, chẳng nhìn ra ai.

- Anh Huy! Nằm sấp lại!

Thằng nào ấy ra lệnh. Y tá à?

Huy nằm sấp người xuống. Thằng ấy tụt quần Huy xuống. Mẹ mày, làm gì tao đấy. Huy muốn vùng dậy, đưa tay kéo quần lên nhưng không thể. Các cơ bị co cứng.

- Nằm im! Tiêm trật ra ngoài, sau này vô sinh đừng đổ cho thằng em tay nghề non.

Y tá đo gang tay trên mông Huy. Tiêm vào chỗ đánh dấu.

- Vô sinh thật hả? – Đứa nào nói.

- Ừ, tiêm quy nin lệch huyệt là liệt dương. Đau đấy. Muốn con gái nó thích thì nằm yên.

*

*     *

Báo động! Các B kiểm tra quân số! Cấm trại! Trung đoàn sẽ xuống từng B kiểm tra. Lệnh từ đại đội liên tiếp dội xuống.

Bỏ mẹ rồi! Huy lần mò ra cửa nhìn vào đêm đen. Ngong ngóng. Ruột nóng như lửa. Chín giờ mà Cường vẫn chưa về, giấu thế nào đây!

- Trung đội vén màn lên cho tôi kiểm tra quân số! – Huy quay vào, lấy tư cách là trung đội phó ra lệnh.

Mới chín giờ nhưng ở nơi núi rừng đêm đã sâu lắm. Cả trung đội đã hạ màn đi ngủ từ lâu. Với cánh lính thành phố, cả ngày hôm nay đi rừng lấy nứa đủ oải lắm rồi. Có đứa đã ngáy phìn phịt như trâu thở. Tiếng con nai tác ngay đầu nhà cũng không thúc những thằng lính nhổm dậy. Lệnh vén màn kiểm tra quân số của Huy chưa được thực hiện triệt để. Hầu hết các màn chưa được vén cao lên. Đèn đã tắt, tối như bị nhốt vào trong chiếc thùng đậy kín nắp. Huy gọi Cư nằm màn bên cạnh:

- Cư! Dậy, thắp tao cái đèn!

Cư lồm cồm vén màn bò ra, làu bàu:

- Bật lửa của em làm chi còn xăng. Mắt mủi như anh thế chỉ huy chết lính à!

- Mày muốn cãi không! – Huy gắt.

- Dạ thui!

Đứa nằm màn bên cạnh trêu:

- Thui với chột cái gì. Lê đít cẩn thận, tụt bố nó mất quần thì thui đấy.

Cư lần mò tìm bát đèn, mang xuống bếp châm lửa.

- Có khi thằng này tụt mất quần nên sợ không dám ra khỏi màn.

Huy thấy bực bội, quát:

- Thôi đi! Vén hết màn lên chưa, tao thấy mấy thằng chưa vén lên.

Có đứa thì thào:

- Nhìn thấy gì đâu, bắt nọn đấy.

Một tay Huy lần theo mép sạp đến từng màn, tay kia khua tìm chân kiểm tra quân.

- Thò chân ra sát mép giường tao kiểm tra! – Huy ra lệnh.

- Có chân em! - Mỗi lần túm được chân đứa nào đứa ấy hô.

- Màn thằng nào chưa vén lên đây?

Không đứa nào trả lời.

Huy kéo màn, khùa tay vào trong màn tìm chân. Chăn đây. Nhưng chân thằng nằm màn này đâu? Huy nhoài người vào sâu bên trong khùa vẫn không thấy đứa nào.

- Báo động! Toàn trung đội ra sân tập hợp. – Huy hô.

- Màn thằng Tuấn “trắng” đấy. – Đứa màn bên sợ, vội nói.

- Duỗi chân ra mày! – Huy quát.

Tuấn “trắng” lúc này mới lụng bụng lên tiếng:

- Vác nứa cả ngày đau lưng em ngồi dựa vào trong.

- Mẹ mày! Những lúc thế này đừng có đùa. – Huy gầm ghè

Huy lần sờ kiểm tra xong toàn trung đội thì Cư mới nhấp nhểnh mang đèn lên. Một tay bưng đèn, một tay giữ cạp quần khiến bóng nó ngả nghiêng như bóng chiếc lá vẫy trong gió lạnh.

Cũng may tiểu đoàn không kiểm tra tới trung đội của Huy, nếu không thì Cường khó tránh khỏi kỉ luật. Tiểu đoàn trưởng mới về, nghe nói nóng tính, giỏi võ, rất nghiêm khắc trong việc rèn quân. Hết lệnh báo động, Huy thở phào, nhẹ người. Chui vào màn ngủ tiếp. Không hiểu sao tự dưng Huy lại nổi nóng với anh em.

- Dậy!

Bị giật chăn tụt khỏi người Huy mới tỉnh giấc, ngái ngủ hỏi.

- Gì thế! Thằng Cư đấy à?

- Tôi đây. Cường đây.

- Cường hả! – Huy mắt nhắm mắt mở, uể oải ngồi dậy: - Tôi cố thức ngóng ông về, thế mà chả biết ngủ lúc nào. Có việc gì mà giọng có vẻ bí hiểm thế?

- Ngủ say thế. Tôi về lay người mà ông cứ ngáy ầm ầm. – Cường nói.

- Có chuyện gì à? – Huy hỏi

Cường ghé sát vào tai Huy:

- Nọong ấy về xuôi học.

Chuyện nổi nóng tối qua biến đâu mất, Huy thấy hào hứng, vén màn chui sang màn của Cường, thì thào vẻ bí mật:

- Muốn tâm sự chuyện chia tay tối qua hả! Hấp dẫn đấy, đánh răng rửa mặt xong tôi với ông đi lên đồi cọ tâm sự, thế mới bộc lộ hết phần gay cấn.

- Tôi xong rồi. – Cường nói.

- Ông không ngủ à. Sao thểu não thế?

Cường không đáp lại, lặng lẽ gấp chăn màn của mình rồi đứng nhìn dãy sạp chạy dài suốt gian nhà. Những tấm chăn xếp vuông vức, ngay ngắn thành hàng thẳng tắp đúng quy định của quân đội.

- Chăn chiếu chúng nó cứ vo tròn, vứt bừa bãi như hôm mới rút xuống trông có khi lại hay. - Cường lẩm bẩm trong miệng.

Huy đi ra đến cửa, nghe nói vậy dừng lại nhìn Cường, ánh mắt lạ lẫm, dò xét:

- Ông sao thế? Lúc nào ông cũng bắt anh em phải giữ nghiêm kỉ luật, chỉnh đốn tác phong, chuyện tối qua về muộn tôi có thể châm chước được. Mà hôm qua tiểu đoàn không kiểm tra B mình có lẽ vì tin ông nghiêm chỉnh đấy nhá.

Cường không đáp lại, lặng lẽ đi hướng lên đồi cọ, đầu chúi về phía trước để dấn từng bước chậm rãi, nặng nhọc. Anh ta có điều gì trăn trở lắm.

Một con người nghiêm nghị sẽ không biết thể hiện cảm xúc, chính vì thế mà ông với nọong Mây ngồi xa nhau lắm, Huy vẫn trêu Cường như vậy. Nhưng bây giờ thì sai hoàn toàn. Anh ta trong bộ dạng thế kia chắc phải đấu tranh tư tưởng ghê lắm.

Hoàng “dở” đang ngồi chắn mó nước để ngoáy mũi bị Huy ẩy lui ra giành chỗ đánh răng. Hoàng tức tối, cằn nhằn câu gì đó cũng không khiến Huy bận tâm. Đánh răng rửa mặt vội vàng, chạy nhanh vào lán mặc khẩn trương quần áo rồi Huy đuổi theo Cường.

Cường đứng trước những ngôi mộ của đồng đội, môi mím chặt, ánh mắt rưng rưng. Huy đi chậm lại, đến bên Cường hỏi nhỏ.

- Có chuyện gì hệ trọng à?

Cường mím chặt môi kìm cơn xúc động.

Những ngôi mộ không được xếp thẳng hàng như những người đắp lên mong muốn bởi phải tránh cây, tránh đá và do họ đã quá mệt mỏi với công việc không đủ sức căn ke cho thẳng hàng thẳng lối. Như vậy lại hay, Huy nghĩ. Mỗi ngôi mộ là số phận của một con người. Có ai giống ai ở đời thực đâu. Những ngôi mộ ẩn hiện trên triền đồi nhìn như chúng đang bay đang chạy. Giống như những con người của đời thực, có ai đi trên đường đều ở tư thế giống nhau đâu.

Huy hỏi lại:

- Có chuyện gì à?

Cường hít thở một hơi dài để thoát khỏi cơn xúc động, nói giọng nản:

- Biết nói với ông thế nào đây!

- Tôi với ông có gì mà phải kín kín hở hở. Tôi hỏi thật, có phải noọng ấy được đi học thế là “đá” ông chứ gì? – Huy nói.

- Không phải thế! – Cường gắt: - Không phải thế!

Huy gắt lại:

- Thế chuyện gì?

Cường nhìn xa xăm, nói bâng quơ:

- Những thằng chết kia, xuống dưới ấy có cưới vợ không nhỉ!

Huy nhìn bộ mặt thểu não của Cường, hỏi giật:

- Này!? ...

Cường nói tiếp:

- Làm dân thường với làm người lính khác nhau nhiều quá, ông nhỉ?

- Này?! – Huy không biết nên nói gì, lại bật ra câu ấy.

Cường nói tiếp:

- Đêm qua, tôi cứ nhìn mãi suốt dọc dãy sạp của B. Đời lính mình cứ phải gò ép vào khuôn khổ. Đến lúc ngủ là lúc ý thức bị mất đi, chỉ còn lại bản năng, vậy mà người lính đã phải rèn khổ cực để mình luôn được đóng khuôn chằn chặn như những chiếc chăn gấp vuông bánh chưng đặt ngay ngắn giữa đầu giường.

Huy nghĩ, mình đã đoán được tâm trạng của Cường, nói cắt lời:

- Ông thất tình thật đấy à?

Giọng Cường chùng xuống, buồn:

- Không, không phải thất tình mà tôi lại đang say tình ông ạ. Thật đấy. Lần đầu tiên tôi được hôn người con gái.

- Thật à? Số tôi không sát gái. Hai ba tuổi, sang tuổi hai tư chứ nhỉ, là dân thành phố, bạn gái quý mến nhiều, cũng tán tỉnh vài em nhưng nói thật, chưa một lần nắm cổ tay ai. Giờ nhỡ có hy sinh, dưới mồ chắc chỉ biết trách ông giời.

Tâm trạng Huy lây cái buồn của Cường.

- Sao ông không nghỉ phép, cưới noọng ấy đi?

- Noọng ấy cũng giục. Để tết này tôi về báo cáo với bố mẹ đã.

- Nhất ông rồi còn gì. Sao phải buồn. – Niềm vui đã trở lại với Huy.

Cường lại đổi hướng câu chuyện, hỏi:

- Tôi hỏi thật, tại sao ông không đảo ngũ? Hỏi nghiêm túc đấy.

Huy gãi đầu, tìm câu trả lời. Rồi Huy buông lửng:

- Giời biết!

- Tôi tính đảo ngũ, ông ạ! – Cường nói nhanh.

Câu hỏi này quen rồi, không khiến Huy giật mình.

- Ông không ngạc nhiên à? - Cường ngạc nhiên về thái độ bình tĩnh của Huy.

- Không. Quen rồi. Thằng lính đảo ngũ là chuyện thường. Ông không nhớ, mấy tháng trước có cả trung đoàn trưởng đảo ngũ à. Hình như người Sơn La thì phải. Ở mặt trận này những chuyện vậy chẳng khiến thằng lính giật mình.

- Chính vậy tôi mới rủ ông ra đây. Vong của những người nằm kia có nghe được tôi với ông nói chuyện không nhỉ. Ông biết lí do trung đoàn trưởng ấy đảo ngũ không?

- Người thì nói, ông ấy nhìn thấy bộ đội hy sinh nhiều quá. Người thì nói, trước khi sang đây, tỉnh đội có hứa sửa chữa lại ngôi nhà ọp ẹp cho vợ con ông ấy nhưng khi về phép thấy nhà còn nát hơn. Nhà ông ấy toàn con gái, làm gì có đàn ông tu sửa. Ông ấy đảo ngũ luôn.

- Quân khu xử rồi. Hạ chức từ thiếu tá xuống thượng úy, về phòng quân khí quân khu ngồi chơi xơi nước. Như thế tính mạng mình còn, vợ con được nhờ. Tôi trung úy mới ra trường, còn trẻ, về nhà chăn gà, chẳng ai động tới. Thế là tôi với cô ấy cưới nhau, rồi sống bình yên. Tôi tính thế có được không?

- Ông hỏi những thằng nằm kia kìa! Tôi chẳng hiểu ông nghĩ gì.

Sao quên nhanh thế. Mấy hôm trước, Cường còn lên lớp với chiến sĩ về lí thuyết mù mờ của danh dự, giờ thì lí giải với Huy về giá trị của nó. Danh dự có điều kiện, có thể cân đong đo đếm được đấy chứ. Cường hỏi, vong của những đồng đội kia có nghe được câu chuyện hai người nói với nhau không nhỉ? Giời biết, Huy nghĩ. Câu hỏi và câu trả lời mơ hồ, lảng tránh. Chỉ có tự mình hỏi mình và mình trả lời mình biết mà thôi. Giá trị của danh dự cũng chỉ mình định giá được mà thôi.

Cường ngồi xuống, tựa lưng vào gốc cọ, nét mặt giãn ra, thảnh thơi. Cường nói:

- Ông về đi. Tôi ngồi lại đây một lúc.

Huy nói:

- Ông xả được lòng ruột, bây giờ nhẹ người rồi muốn đuổi tôi đi hả. Mà này, tôi có cảm giác như có bóng người thấp thoáng phía đằng kia kìa.

- Làm gì có ai. – Cường nhìn ra xa, nói.

- Không khéo ma.

- Đừng dọa tôi. Hôm ấy xác của anh em chưa mang xuống kịp, tôi phải nằm cạnh mấy ngày vẫn ngủ ngon. Có gì phải sợ nào.

*

*     *

Huy nhận được thư của mẹ.

“Huy con!

Hôm thầy con về, sao con không viết cho mẹ vài dòng kể về cuộc sống trên ấy cho mẹ an lòng. Thầy con nói, các con đang được nghỉ ngơi. Nhưng có lẽ, để có được những dòng tâm sự chắc tâm trạng các con không viết nổi. Biết thằng Hoàng còn sống nhưng thầy cô con vẫn buồn lắm. Chẳng hiểu sao cấp trên lại cho bộ đội đóng quân ngay cạnh nơi chôn cất liệt sĩ thế. Thầy con kể, đêm ấy không ngủ được, thầy con đếm được hai mấy lần hạ huyệt. Ác liệt thế à con? Rồi còn dọc sông Lô từ trên Hà Giang xuống nữa, cũng trắng mộ liệt sĩ phải không con?

Anh Hòa áy náy việc không đưa được con về Kiến An. Nhưng chỉ dám nói với bố mẹ, chứ có mặt bác Hợp đố có mở mồm. Bác ấy “bôn” lắm. Cũng chả trách bác ấy được. Bác ấy đi bộ đội từ năm mười bẩy tuổi, tự mình phấn đấu có được như ngày nay. Anh Hòa hồi 79 cũng đánh nhau chán ở Lạng Sơn, ở đơn vị trực tiếp chiến đấu chứ có được về sở chỉ huy sư đoàn đâu.

Công việc ở nhà vẫn vậy con ạ. Hai bên hàng xóm xây cao lên, chả biết mùa hè tới nhà mình có mát hơn nhưng chắc sẽ bị dột. Nhà tập thể, xà nhà chung phải cắt ra, tường cũng là tường chung, xây đè nối tiếp lên chứ các bác ấy có làm móng mới, tường mới đâu. Ngói nhà mình vỡ nhiều lắm, các bác ấy đắp xi măng vào nhưng đã chắc gì đảm bảo.

…………”

Thư của mẹ còn dài, Huy đọc đi đọc lại nhiều lần nhưng lần nào cũng chỉ đọc đến đấy là phải dừng lại. Nước mắt Huy trào ra, tủi tủi, không đọc được nữa. Trống vắng, đó là tâm trạng của Huy. Gia đình trống vắng vì thiếu Huy khiến cho ngôi nhà càng xuống cấp hơn mà không được sửa chữa. Huy thấy trống vắng vì bất lực, không thể làm được việc gì cho gia đình. Cấp trung đoàn trưởng mà dám đảo ngũ, hẳn ông ấy phải thấy trống vắng và cô đơn kinh khủng lắm, hơn cả Huy lúc này. Không bắt tội ông ấy được. Huy gấp lá thư bỏ vào túi, cài nắp cẩn thận. Các bức thư luôn được Huy cất giữ trân trọng.

Chân Hoàng duỗi ra thúc vào mông khiến Huy khó chịu đẩy ra, cằn nhằn:

- Co cái chân vào, tao ngồi nhờ tí nữa!

Hoàng chui ra khỏi chăn, ngóc đầu dậy nhìn Huy. Đôi mắt nó chỉ thấy tròng trắng như hai mảnh vỏ hến úp vào. Mọi người nhìn vào mắt nó bảo không có hồn, như mắt người chết. Sợ. Huy thấy cáu về những lời nhận xét ấy, muốn quát to lên. Rằng, chúng mày hôm ấy có nhìn thấy nó xung phong không, có nhìn thấy mắt nó như mắt diều hâu quan sát trận địa không, có nhìn thấy mắt nó thất vọng khi hết đạn không bắn yểm trợ cho anh Thanh được không. Thôi kệ. Thằng Hoàng nó cũng chẳng cần biết ai nói gì.

Huy định đi cho nhẹ lòng nhưng thấy cần phải hỏi nó vài câu. Huy tốc chăn của nó ra.

- Dậy! – Huy giục: Dậy tao bảo này. Mày ngủ nhiều thế. Ra đây gác chứ ra đây ngủ à. Cả đêm ngủ trong nhà chưa chán, ra đây lại ngủ được.

Cả tiểu đoàn này chỉ có Huy ra lệnh là nó phải nghe. Hoàng ngồi dậy, ấm ức:

- Mưa rét thế này không ngủ thì làm gì.

Ngoài đồi cọ mờ mịt sương. Những cây cọ như đổ nghiêng đổ ngả trong sương mù. Đất lầy lên, đỏ quạch. Những giọt nước trên mái chòi gác nhỏ xuống đất tí tách. Những giọt nước nhỏ vào bàn tay lạnh buốt.

- Tao hỏi này. - Huy nói.

- Chúng nó đi Hà Giang hết rồi, anh đi đi cho tôi duỗi chân nhờ tí. – Hoàng lau nước bọt rớt ra bên mép, nói.

- Một mét vuông tường xây hết bao nhiêu gạch? – Huy hỏi.

Hoàng “dở” ngạc nhiên, nuốt nghẹn nước bọt, nói:

- Dở người à! Hỏi cái ấy làm gì?

- Tao hỏi thì mày trả lời. Mày bảo ai dở người. – Huy bực tức, sừng sộ với Hoàng “dở”.

Mỗi khi Huy Bực tức là Hoàng lại nhũn người.

- Em thấy lạ thì nói vậy. Anh mang tiếng học đại học mà không tính được à. Mỗi viên gạch cao năm phân, dài hai mươi, thêm mạch vữa nữa thì ra chứ sao.

Nó nói đúng, phép tính đơn giản thế mà không nghĩ ra. Chiều dài nhà là mười hai mét, rộng ba mét hai, trừ các cửa nữa, Huy nhẩm tính.

- Này, thế nhà xây cao bao nhiêu mét hả mày? – Huy đột ngột hỏi.

Hoàng vừa chui đầu vào chăn lại phải chui ra, nhăn nhó.

- Mái bằng hay mái ngói. Mái bằng thì ba mét rưỡi là vừa, còn mãi ngói thì thêm phần thu hồi nữa. Hỏi làm gì? Mai lên chốt xây nhà cho tầu khựa ở à. Dở!

- Còn lương tháng nữa. Bây giờ lương tháng ở xí nghiệp mình bao nhiêu nhỉ? – Huy lẩm bẩm.

Hoàng “dở” lại chui đầu ra khỏi chăn, nhăn nhó:

- Còn hỏi gì nữa!?

Huy đứng dậy, nói:

- Tao đi đây, không nói chuyện với mày. Dở!

- Ai dở! Bực mình! Việc của ông cùng B đi lấy lá dong về cho đại đội gói bánh chưng chứ việc ngồi đây à. – Hoàng “dở” vừa lụng bụng vừa kéo chăn chùm kín đầu. – Còn gần tháng nữa mới tết đã gói bánh chưng, tết nhịn à.

Huy chợt nhớ ra công việc của B được giao, thốt lên:

- Chết cha, quên mất, không biết chúng nó đi chưa!

Huy đi vội về doanh trại. Nhưng linh cảm có gì đó bất ổn khiến Huy quay lại, bần thần hỏi Hoàng:

- Này, dậy! Mày ra ngoài kia xem có gì! Hình như tao thấy có người.

Hoàng nhỏm dậy, vạch liếp nhìn về phía nghĩa trang. Hoàng chẹp miệng, nói:

- Nãy có mấy đứa đắp mộ. Về lâu rồi. Mưa thế này chỉ có ma mới ra đấy.

Huy nhìn quanh, chờn chợn:

- Có lẽ ma thật. Rõ ràng có người nhưng cứ đến lúc tao tập trung nhìn về phía ấy thì tự dưng hình ảnh lại biến đâu mất.

Hoàng kéo chăn đắp lên người, nói:

- Đừng dọa ma thằng này. Nếu nghi ngờ sao anh không ra tận nơi, lại sai thằng này. Sợ à! Dở!

Nói chuyện với thằng khùng này dở lắm. Nó chê mình sợ để kích. Thằng dở người dạo này cũng học được cái kiểu kê kích người khác. Kệ. Mình đâu có sợ. Nhưng sao Huy không dám quyết đi xuống tận nơi ấy xem sao nhỉ? Chỉ là linh cảm thôi, làm gì đã nhìn thấy thật. Huy biện minh. Hay tại mắt mình bị suy giảm thị lực. Các cụ nói, nhìn thấy ruồi bay ngang qua là mắt có vấn đề. Chắc vậy. Nói ra điều này với Hoàng “dở” thế nào nó cũng bảo mình vừa dở vừa mù. Từ mù dở được gọi tên từ hiện tượng này. Huy quay trở về doanh trại.

Nhìn thấy Phượng đeo băng đỏ, trực ban đại đội, Huy gọi lại hỏi:

- Mày có thấy chúng nó đi lấy lá dong không?

- Lúc sớm em thấy anh đi theo chúng nó cơ mà. – Phượng nói.

- Ừ nhỉ. Tại lúc ấy tao lấy thư ra đọc, quên mất. Thế chúng nó đi về phía nào? – Huy hỏi.

- Chúng nó xuống gần cây số mười năm, chỗ bờ suối hôm nọ hái rau dớn ấy.

- Tao biết rồi. Giờ này chắc chúng nó chưa đến nơi. Tao đi đây!

Ra tới quốc lộ hai, Huy chạy. Lúc mệt thì đi. Cố sải bước chân thật dài, cố guồng bước thật nhanh làm sao đi càng nhanh càng tốt. Huy gắng sức. Đi như ma đuổi. Có ai đó đi ngang qua nói thế. Người ướt đầm, không biết do nước mưa hay mồ hôi. Nóng, Huy cởi áo trấn thủ cầm tay. Tai nghe thấy tiếng ù ù. Không biết ù vì mệt hay vì tiếng nước sông Lô chảy cuộn vào khe đá. Đi được bao lâu Huy không biết nhưng cảm thấy hai cẳng chân bện níu vào nhau không bước nổi.

Huy ngồi vật xuống gốc cây gạo bên đường, ngửa cổ cố hít sâu thở dài lấy lại cân bằng. Phía trên đầu Huy là đường thẳng tắp, cao tít như chiếc cầu nối đất với trời. Cây gạo sau lưng Huy cao như thể chọc vào mây mù để cho nước trên trời rơi xuống mặt. Mắt Huy nhìn chỉ thấy mờ mờ, ảo ảo. Bóng cây nhòe nhoẹt. Ảo giác. Liệu Huy cứ nhìn thấy bóng người trong nghĩa trang có phải bị tình trạng ảo giác như thế này không nhỉ? Không thể. Những lúc ấy Huy nhìn thẳng ở tư thế bình thường cơ mà. Những hạt mưa mù bám dính vào mặt tê tê lạnh. Huy vuột những hạt mưa trên mặt. Phía trước Huy, dọc bờ sông Lô là hàng cây gạo già nua, trụi trơ lá, thân hình đen kịt, đứng ngông nghênh thách thức dòng nước tím lịm phù sa, cuồn cuộn chảy phía dưới chân. Những cây gạo ngang tàng.

Tại Huy tưởng tượng, cố tình suy diễn nên nghĩ ra những hình ảnh vậy.

Nếu không có Huy chỉ huy thì anh em vẫn hoàn thành nhiệm vụ, lá dong sẽ chất đống ở sân trước giờ cơm trưa. Huy chạy đuổi theo anh em làm gì? Chịu. Hay Huy mắc chứng ảo giác, đã tưởng tượng ra một tình huống gì nguy kịch gì đó sẽ xảy ra. Có lẽ chăng. Vậy cứ đi thử tới chỗ lấy lá dong xem sao.

Huy rẽ xuống con dốc nhỏ cạnh quốc lộ, lội ào qua suối. Sang bờ bên kia, Huy cởi giầy dốc nước. Bàn chân lạnh cước. Chỗ bờ suối này, tháng trước, Huy thấy một bạt cây có lá giống lá dương xỉ, phần thân vươn lên, lá non trên ngọn cuộn cong cong như dấu hỏi, chưa kịp hỏi cây gì thì Phượng chạy tới, hào hứng hái lấy hái để. Huy bảo, dương xỉ mày hái làm gì? Phượng cắm cúi hái, nói, rau dớn đấy, ăn ngon lắm. Huy ngạc nhiên, rau dớn á?! Tao tưởng chỉ có ở Tây Nguyên? Rừng núi, chỗ nào đất ẩm là có rau dớn, quê em Thanh Hóa cũng nhiều lắm. Huy nói, tao có xem cuốn sách viết về tượng gỗ Tây Nguyên, người ta hay đẽo tượng rau dớn đặt trên nóc nhà ở hay dựng đầu sàn, kể cả nhà mồ như là một biểu tượng. Thế ăn được à?

Rau dớn xào với mỡ hóa học, nêm bằng mắm kem. Trung đội tranh nhau gắp. Một xoong to chỉ chốc lát đã sạch bách. Chẳng phải giữ ý là anh cả trong trung đội, Huy nhào qua đầu chúng nó gắp một bối to. Bùi, nhai sần sật như ngọn bí. Đặc sản của núi rừng quả là ngon, cũng xứng danh là biểu tượng.

Chẳng lẽ Huy muốn tự tay hái những ngọn rau dớn? Không. Lính mình ngày nào đi lấy nứa chẳng qua đây, đến cái lá già cũng bị xéo nát thì làm gì còn rau dớn.

Liệu anh em có đi vào khu rừng nứa kia không nhỉ? Huy đã nhiều lần lấy nứa về củng cố doanh trại, có thấy lá dong đâu. Chúng nó không đi về phía rừng nứa, Huy chắc chắn vậy. Huy rẽ theo một lối mòn, ngược lại dòng chảy của con suối. Đường này Huy chưa vào nhưng nghe bố Mây nói có nhiều lá dong rừng. Mưa tạnh. Những ngọn núi vừa được dội nước, xanh mướt. Tầng không trong vắt. Sương mù lắng xuống, xõa trắng như tấm khăn phủ kín mặt suối. Tiếng suối chẩy nhí nhách, nghe như từ lòng đất trồi lên. Phía trước có  bông hoa đỏ rực trôi bồng bềnh trong sương mù, Huy lội chân trong sương mù với theo. Nhưng bông hoa cứ nhấp nhểnh trôi như thể trêu tức Huy. Sương mù quẩn lấy chân khiến Huy không thể đi nhanh được. Bông hoa bỗng biến mất như thể ngụp nhanh xuống dòng sông trắng đục sau khi Huy giữ thằng bằng khi dẫm vào hòn đá trơn.

Sương mù tan dần. Những chiếc lá rũ nốt giọt sương cuối cùng, đứng vươn dậy. Những chiếc lá to như tầu chuối nõn, ngửa mặt nhìn Huy. Lá dong! Huy đang đứng giữa vô vàn lá dong. Những tầu lá dong xanh sẫm chen nhau vươn lên. Cả một vạt rừng lá dong chạy dài như xuyên vào lòng ngọn núi tít xa. Thơm mùi lá dong, thơm mùi tết, ở nhà mẹ vẫn nói câu này vào mỗi dịp nhà gói bánh chưng.

Huy ngồi xuống một tảng đá. Nước mắt Huy tự dưng trào ra. Huy nhớ nhà. Bàn tay vô thức cứ giơ lên đặt xuống như đang xếp đặt. Huy cố kìm tay lại thì cái vô thức ấy dồn vào trong mạch máu. Mạch máu căng lên khiến người Huy nôn nao. Huy biết cái vô thức đang diễn ra với mình là gì. Huy đang tự xếp nhưng viên gạch thành bờ tường nhà. Cái vô thức sinh ra từ việc Huy khát khao được xây nhà sau khi đọc thư mẹ. Lúc nãy nghe Hoàng “dở” nói tới lá dong Huy thấy xốn xang, muốn nhìn thấy màu xanh của nó, muốn được vuốt lên bề mặt nhẵn láng của nó, muốn được hít hà cái hương vị tết. Rồi cả hơi ấm cùng mùi khói của bếp củi luộc bánh nữa cũng phảng phất trong tiềm thức. Huy nhớ đến quay cuồng. Huy đang nhìn thấy nhà mình hiện lên trên những tầu lá dong. Tại sao Huy phải đi nhanh đã có lời giải.

- Về thôi B phó! - Tiếng ai đó trong nhóm người đang vác những bó lá dong đi ngang qua giục.

*

*     *

- Ăn đi! Ăn nhanh lên, xe sắp đến rồi! – Cường nhăn nhó nhìn Hoàng “dở”, giục.

Hoàng “dở” cầm đôi đũa chọc miếng bánh chưng giơ lên rồi đặt xuống, không khác đứa trẻ dỗi hờn khi bị ép phải ăn:

- Đã bảo không ăn. Đến làng Pinh ăn là vừa.

Huy ngồi dậy, hơi nóng của chiếc bánh chưng bọc giấy báo, buộc kĩ trong túi cóc ba lô phả ra còn nong nóng trên má. Huy nói như dỗ:

- Ăn đi! Vừa khỏi sốt rét, ăn vào cho lại sức. Biết mấy giờ đến làng Pinh. Bánh còn hai cái trong ba lô tao đây.

Mùi bánh chưng thơm sực nức. Bụng đói, thèm ăn, Huy cố nuốt nước bọt nhẹ nhàng không để cho ai thấy. Cả B bóc một cái bánh nhưng không đứa nào ăn. Mỗi đứa một tư thế, không ra nằm mà cũng không ra ngồi. Mỗi đứa một góc giường. Đứa nào mặt cũng như đeo đá. Ủ rũ. Lần này hành quân lên, với những thằng biết thế nào là chết chóc, hy sinh rồi thì đành nhẽ cũng thấy lo lắng. Còn lính mới chưa nếm “mùi đời” mặt cũng nhão ra là sao. Không như lần lên trước, toàn lính chưa nghe tiếng pháo rít, chưa biết thế nào là chiến tranh nên nét mặt đứa nào cũng vô tư.

Nhiều lúc trống ngực Huy cũng rộn rịp đập vì lo lắng khi bất chợt những hình ảnh chết chóc của trận đánh trước hiện về. Mùi khét của thuốc súng, mùi tử khí phảng phất trở lại trong tâm trí. Run. Run chứ không phải sợ, Huy tự nhủ lòng mình. Nếu sợ Huy đã bùng theo mấy đứa.

Hôm lấy lá dong, mấy đứa tranh thủ rẽ vào nương sắn nhổ trộm được đầy một bao tải. Khênh nặng oằn lưng. Về ngang qua nhà tiểu đoàn, tiểu đoàn trưởng đứng cửa hỏi: Khênh gì nặng thế? Chúng nó trả lời tỉnh bơ: Bọn em mua xu hào ở Hà Giang. Cả tuần nay chưa được ăn rau, háo quá thủ trưởng ạ. Tiểu đoàn trưởng khen: Tự cải thiện tốt đấy. Sao quần áo lấm lem thế? Dạ, đường trơn quá. Đêm xuống, mấy thằng ấy bùng cùng ba lô sắn luộc mang theo ăn đường. Bùng thôi anh, chúng nó gạ Huy, trận trước anh gặp may, đời người được mấy lần may mắn thế đâu.

Đạn tránh người chứ người tránh sao được đạn. Câu kinh nghiệm này của người lính nên đưa vào từ điển những câu thành ngữ.

Không biết chúng nó có thấy cái buồn thỉnh thoảng bay qua như con muỗi vo vo bên tai. Nó đến lúc nào không biết và cũng không thể xua đi được. Khó chịu. Huy biết mình buồn vì sao. Tại nồi bánh chưng chưa luộc xong, B trưởng Cường họp giao ban về thông báo, chuẩn bị hành quân lên thay chốt. Tết xa nhà, có nồi bánh chưng để tạo nên không khí gia đình vậy mà chưa kịp hít hà cái vị ấm cúng ấy đã bị tuột mất. Ai mà không thấy hụt hẫng. Buồn. Chúng nó buồn vì mất tết hơn là lệnh hành quân.

Năm trước con hẹn đầu xuân sẽ về/ Nay én bay đầy trước ngõ/Mà tin con vẫn xa ngàn xa/

Góc nhà, một giọng hát khàn khàn cất lên. Thằng Tuấn “trắng” hát phải không? Mọi cái đầu nhúc nhắc quay về phía tiếng hát đều muốn hỏi câu đó. Tuấn “trắng” đã bắt nhịp hộ mọi người những câu hát mọi người đang mong chờ ấy.

Tiếng khàn của Tuấn “trắng” chưa hết độ rung thì tiếng the thé của Quang “sọ” nấc lên:

Ôi nhớ xuân nào thuở trời yên vui/ Nghe pháo giao thừa rộn ràng nơi nơi.

Quang “sọ” nấc câu ấy xong, dừng lời chờ thằng khác nối nhịp.

Phượng A trưởng ngồi phắt dậy, cáu kỉnh:

- Mai tha hồ mà nghe pháo giao thừa. Nghe chưa xong một loạt, mấy thằng mày không vãi cứt vãi đái tao đi đầu xuống đất.

Không đứa nào hưởng ứng câu nói đùa của Phượng. Gian nhà lặng thinh. Tiếng giọt gianh tí tách.

Tiếng giọt gianh tí tách hay thằng nào khóc đấy?

Ngoài trời mù mịt sương giăng. Trong nhà tiếng “giọt gianh” râm ran. Đứa nào cũng úp mặt xuống ba lô.

Huy trông nồi bánh chưng luộc ở trái nhà gọi lên:

- Chúng mày cứ nằm đấy mà ỉ ê, không ra vớt bánh à!

Không đứa nào đáp lại Huy. Tiếng “giọt gianh” tí tách vương khắp nhà. Mắt Huy cay cay. Tại khói bếp, Huy dụi mắt. Nếu Huy vào nhà lúc này không nằm co như con tôm thì cũng úp mặt xuống ba lô như chúng nó. Mình Huy vớt bánh. Huy bóc bánh. Mùi bánh chưng thơm sực, ấm áp. Mang cho Hoàng “dở”. Mấy hôm rồi bị sốt rét nó không ăn được, cơm cháo xều vài thìa rồi bỏ. Hai hốc mắt nó lõm sâu, đong đầy bát nước.

- Dậy ăn bánh chúng mày!

Không đứa nào nhúc nhích. Huy cố nói đùa:

- Dửng dưng như con nhà giầu no ăn nhỉ.

Không thằng nào nhúc nhích bắt lời là thế nào. Huy đập vào chân Hoàng, gọi:

- Dậy! Dậy ăn rồi còn chuẩn bị đi!

Hoàng “dở” hậm hực ngồi dậy, chọc đôi đũa vào chiếc bánh nhưng không đưa lên miệng ăn.

Chưa vào đến cửa B trưởng Cường đã hô:

- Trung đội ra xe!

Những người lính uể oải đứng lên cuốn chiếu nhét vào ba lô. Những chiếc ba lô xốc lên vai nhẹ tom.

- Lần này lên không mang theo đạn gì hả anh? – Cư kéo áo Huy thì thào hỏi.

Huy gắt:

- Nói to lên! Thì thào cứ như lúc ém quân đánh tấn công.

- Mình lên đánh tấn công hả anh? – Cư gặng hỏi.

Huy trả lời:

 - Lên làm hào thôi.

Cư quàng cái ba lô nhẹ thếch lên vai, lầm lũi đi ra.

Huy dừng lại nhìn gian nhà. Dãy sạp được lột hết chiếu, trơ những thanh nứa của những thằng lính biết mình sống tạm nên làm cẩu thả, xộc xệch chẳng khác gì bó đóm. Cô đơn giữa xạp là đĩa bánh chưng còn thoảng nhẹ lằn khói nóng. Huy quay lại, cắm đôi đũa vào giữa chiếc bánh, khấn thầm. Tôi để lại thắp hương cho anh em nằm ngoài đồi cọ. Anh em ở lại ăn tết vui vẻ.

Xe chuyển bánh, lắc lư như bị sóng nhồi. Đã lâu Huy không còn cảm giác nhớ sóng.

Sương tan dần.

Sao lại đi vào lúc trời mới sáng? Sương mù hôm nay lại mỏng? Mắt thường còn nhìn rõ đỉnh hai nghìn thì đài quan sát của nó sao không nhìn thấy mình. Huy lo lắng, mắt chăm chú nhìn dãy núi phía trước, tai lắng nghe tiếng động trên không. Nếu có tiếng động bất thường nghi là tiếng rít của đạn pháo thì sẽ xử trí ra sao nhỉ? Xe đang chạy nhanh giữa đường trống trải thì biết nấp vào đâu. Không biết cấp trên tính toán thế nào mà hành quân vào giờ này?

Những thằng lính mới vô tư quan sát cảnh vật hai bên đường. Chúng mày nghĩ đang đi du lịch. Hình như có cả ánh mắt chúng nó chăm chú nhìn vào những hố, những vũng nước, những bụi cây bên đường. Chúng tìm sự hiện diện của chiến tranh. Tiếng pháo ì ùng dội từ trên đường biên về không làm những thằng lính ra trận lần đầu bận tâm. Lần trước hành quân lên vào ban đêm có lẽ cảm giác thấy bất an hơn đi ban ngày thì phải.

Pháo bắn như rải thảm, thế mà con đường không thấy có hố đạn nào. Những ổ voi ổ gà chỉ là do xe chạy nhiều, lâu ngày không được tu sửa. Bên bờ sông Lô những bụi vầu vẫn xanh um, chen chúc nhau vươn lên. Huy chăm chú quan sát dọc đường, thấy yên tâm hơn cho chuyến hành quân ban ngày.

Làng Pinh! Những thằng lính cũ nhổm dậy, reo lên. Lần trước lên xuống đều vào ban đêm, có nhìn thấy làng Pinh thế nào đâu nhưng những người lính vẫn nhận ra. Họ nhận ra bằng linh cảm.

Làng Pinh! Những thằng lính mới cũng reo lên, khoác súng lên vai chuẩn bị nhẩy xuống. Những thằng lính mới nhận ra làng Pinh qua lời kể của lính cũ.

Làng Pinh là tổng kho, là trung tâm điều phối người lính cho mặt trận phía tây sông Lô.

Đoàn xe dừng ở bãi đất bằng phẳng. Huy không nghĩ khu làng Pinh lại rộng đến mức này. Không chỉ có tiểu đoàn Huy mà còn có đơn vị khác cũng lên thay quân. Bãi đất rộng mênh mông mà người qua người lại chen chân cứ như đi xem một trận bóng đá. Huy thấy phấn chấn. Đường ra trận cũng khí thế đấy chứ, khác gì với những câu chuyện thời chống Mĩ. Con suối lần trước nghe thấy tiếng nước chẩy tưởng gần hóa ra cũng xa, chừng hai trăm mét. Một bên là vách đá dựng đứng, pháo có bắn chỉ vượt qua bên kia suối, bên này lính ta vô tư đi lại.

Kho đạn, kho lương thực, trạm quân y, một dãy dài tựa lưng vào vách đá. Trời ban cho mặt trận một địa thế lý tưởng làm tổng kho hậu cần, là “thủ đô” của mặt trận. Huy tần ngần quan sát toàn bộ làng Pinh.

Chiếc xe cứu thương chạy ngang qua. Một khuôn mặt nằm trên băng ca, áp sát vào mặt kính mờ mờ. Người lính bị thương giơ tay vẫy. Anh ta nhìn vào mình, vẫy mình thì phải? Trông nét mặt quen lắm. Ai vậy? Huy định đuổi theo nhưng xe đã ra tới chỗ vắng phóng nhanh. Không kịp. Huy bần thần, trách mình sao không chạy ngay lại. Biết đâu lại là người thân. Thằng cháu họ ở quê cũng đang trên mặt trận này. Liệu có thật là nó? Tay nó vẫy rối rít muốn giục mình chạy nhanh lại, vậy mà Huy chần chừ.

- Đi thôi quê! – Cường đi ngang qua giục.

Đi! Huy chùng chình, cố nhìn theo chiếc xe cứu thương cho tới khi nó vòng vào khúc cua.

Đội hình của đại đội đã đi gần hết lên một con dốc nhỏ. Huy chạy đuổi theo.

Tiếng Hoàng “dở” gọi:

- Chờ em với!

Huy dừng lại, quát:

- Sao mày còn đứng lại làm gì?

Hoàng “dở” quát lại:

- Thì anh đã đi đâu!

- Sao mày cứ phải chờ tao!

Nói nặng với Hoàng “dở” câu ấy, Huy thấy ân hận. Nó không phải thằng khôn ngoan như người khác nên mới cần có mình. Nếu như nó phải nằm trên xe cứu thương như người lính vừa rồi liệu Huy sẽ nghĩ sao đây? Phía sau lưng người lính ấy là khoảng tối om. Cái vẫy tay của người lính ấy như cầu cứu mình kéo anh ta về với khoảng sáng của cuộc đời. Vậy mà mình bất lực. Nếu thằng Hoàng hy sinh? Huy chưa bao giờ mảy may nghĩ tới tình huống này. Thôi đừng nghĩ tới việc này nữa. Huy giục:

- Chạy thôi mày!

Huy và Hoàng “dở” chạy theo đơn vị. Ba lô nhẹ tênh. Chỉ có bộ quần áo, chăn màn, mảnh áo mưa. Có chút nặng là do có hai cái bánh chưng. Khăn mặt, bàn chải đánh răng cũng để lại cứ.

Mưa bắt đầu nặng hạt. Lần trước hành quân vào cũng phải trời mưa. Nhưng là mùa hè. Bây giờ đang cuối đông. Huy lấy mảnh vải mưa chùm lên người. Nước mưa tạt vào mặt lạnh buốt như kim châm. Hoàng “dở” không khoác áo mưa. Huy hỏi:

- Áo mưa đâu?

- Bán rồi. – Hoàng trả lời tỉnh bơ.

Huy gắt:

- Mày bán lúc nào?

- Nhờ thằng Tuấn “trắng” bán hộ. Tuần trước.

- Thằng dở! Mày bán làm gì?

- Bán, mua thuốc lào.

Tuấn “trắng” đi trước, dừng lại nói:

- Thằng dở dạo này hút thuốc lào như trĩ, lúc nào cũng thấy úp cái điếu ục lên mặt.

- Lạnh bỏ mẹ, không hút chịu sao được. – Hoàng nói.

- Tháng nữa là tết, không để lính tráng ăn xong cái tết, lên có chết cũng đỡ ân hận.

- Chưa lên đến nơi mày đã bùng rồi ân hận cái gì.

- Thằng dở, mày chính trị với tao đấy à. Viền lần này ông già từ mặt, có chết tao cũng không viền. Lạnh không?

- Không, đi một lúc nóng người.

Tuấn “trắng” đi nhanh tới cạnh Cường, hỏi:

- Lối này đi đâu, B trưởng?

Cường kéo lại mảnh áo mưa, trả lời:

- Đi qua ngã ba cửa tử.

Tuấn nói reo lên cứ như địa bàn quen thuộc:

- Ngã ba có mấy cái xe tăng cháy phải không! Đi lối này không cẩn thận pháo bắn thẳng nó nã cho chết, không có chỗ nào núp.

Huy hỏi:

- Mày qua đấy bao giờ?

- Thì hôm đảo ngũ chứ hôm nào. Qua ngã ba chỗ cầu sập trống như bãi vắng, tới chỗ mấy xe tăng cháy em vẫn còn bị đạn bắn đuổi theo, như là mười hai ly bẩy. Đạn đập vào xe tăng nổ choe chóe.

- Phét, chạy vãi cứt còn nghe đạn nổ choe chóe. Nói dối vậy không tốt nhiều mà – Phượng đi phía sau nói đế vào.

Huy dừng lại thở. Đường không dốc như qua tám mười hai, vả lại đi rừng núi quen chân rồi Huy không còn thấy chùng chân. Hơi đá tỏa ra như có gió thổi hơi lạnh vào mặt.

Đoành! Đoành! Hai tiếng nổ đầu nòng ngay sau lưng đội hình đơn vị. Tiếng đầu nòng đanh, vang khiến mấy lính mới giật mình ngồi thụp xuống.

Tuấn “trắng” cười, nói:

- Đầu nòng thôi quá. Đạn rơi vào chỗ này, chúng mày ngồi như thế mảnh nó bằm nhỏ chúng mày như cám.

Phượng lại nói đế vào công kích:

- Kinh nghiệm chạy pháo của mày giỏi nhiều đấy.

Cường nói:

- Tám lăm nòng dài của mình đấy. Nổ ung tai.

Phượng giục:

- Đi nhanh lên, nó phản pháo vào đây thì chết.

Cường nói:

- Nghe gần nhưng trận địa pháo ở mãi dưới. Hôm đi địa hình, tôi có rẽ vào đấy chơi với thằng đồng hương.

Không còn đối đáp lại nhau. Đơn vị bám đá leo lên. Các đầu ngón tay tê cứng.

Tới một bãi đất bằng phẳng, đại đội được lệnh nghỉ. Chính trị viên Thủy bắc loa tay, nói to:

- Đại đội bóc bánh chưng ăn nhá. Đến xẩm tối mới đi.

Giữa trưa, trời xầm xì như xẩm tối. Cách chục mét nhìn nhau mỏng như mảnh giấy xé nham nhở, dán cẩu thả sau tấm kính mờ. Đám mây mù dồn tới, những hạt nước táp vào mặt rát rạt như mưa rào. Còn hơn cả mưa rào, những hạt mưa mù biết đánh luồn sâu, dù đã quấn chặt áo mưa nhưng người Huy ướt cứ như không. Huy cởi mảnh vải mưa, bảo Phượng:

- Căng ra, che cho khỏi ướt bánh chưng.

Cư chu mồm nói bắt chước giọng Huế:

- Chu cha, anh Huy cẩn thận quá hỉ. Che hay không che cũng rứa mà thui. Mảnh vải mưa răng che nủi bầu trời.

Phượng đang buộc túm đầu mảnh vải mưa vào gốc cây quay ra đáp lại:

- Phởn chí quá ta, chửi cha nỏ bằng pha tiếng, quê nào Bình Trị Thiên ra tụt giải rút quần thằng chó cún ra coi.

Lính tráng mệt, không muốn đáp lời.

Mảnh vải mưa của Huy che đủ mấy cái bánh, còn người ăn chỉ được phép thò đầu vào. Đói ăn củ tre cũng thấy ngon. Mới đầu chỉ có Huy bóc bánh, sau tới tấp lộn ba lô. Mùi bánh chưng thơm lừng, át cả mùi đất ẩm mục. Ăn xong, ba lô đứa nào cũng xẹp hẳn xuống. Cường lục ba lô lấy ra bịch chè, giục:

- Chè chốt chính hiệu đây, đứa nào đi kiếm ít nứa khô.

Mọi người phấn khích, reo lên:

- Thật chè chốt không đấy?

Cường khảng định:

- Anh bạn pháo binh hái ở Nà Cáy. Nghe nói chỗ nào pháo bắn nhiều chỗ ấy chè đượm. Uống thử xem.

- Uống chè của em Mây mới đã. Đã ngon lại còn thơm, mỗi tội chỉ sợ không tìm được được đường về quê mẹ.

- Mẹ mày, nói gở mồm.

- Đang chuyện nọ xọ chuyện kia.

- Tránh ra để tao nhóm bếp.

Ba hòn đá được xếp làm bếp.

- Mày bắc bếp thế đun nước bằng cái gì, dẹp đi.

Tuấn “trắng” hất ba hòn đá ra ngoài. Lúc này mọi người mới nhận ra không có gì đựng nước. Tuấn “trắng” nói:

- Quê nào đốt được lửa lúc này, tao sẽ có thứ đựng nước.

- Mấy thằng Vĩnh Phú quê bầm trổ tài đi rừng xem nào!

Cư nhặt khúc nứa khô, đút vào khe đá bẻ rồi tước ra thành từng thanh mỏng. Nói:

- Thanh Hóa quê choa cũng đun được, chả cần quê bầm.

Bếp lửa được Cư đốt lên cháy rừng rực. Tuấn mang về túi ni lông nước, buộc vào chiếc que như cần câu treo lên bếp lửa. Lúc sau nước sôi lọc sọc mà túi ni lông không bị cháy.

- Thằng này giỏi. Mày học được ở trường đời kiến thức hiếm đấy.

Tuấn hãnh diện, mặt đỏ trong ánh lửa.

Chè chốt được đổ thẳng vào túi ni lông nước sôi.

- Nhiều chè thế.

- Xếp bát ra chúng mày.

- Có hai cái bát. Uống chung.

Cánh chè nở chật túi ni lông, nước rót ra đặc sánh như keo.

- Chúng mày nấu cao chè đấy à, đặc thế!

- Nhưng ngon. Ở nhà, tao chưa bao giờ uống trà nhưng bây giờ đặc xít cổ lại thấy ngọt thế.

Huy xuýt một chút nước chè vào miệng. Lưỡi như bị dính vào thành miệng. Chè đặc như keo. Cổ họng bị xít chặt, Huy nói giọng rin rít:

- Uống thế này vài bữa dạ dầy xoăn vào bằng dạ dầy chim, năm chốt đỡ phải ăn nhiều.

- Anh Huy nói đúng đấy, nằm chốt tìm chỗ ỉa cũng khó. - Đào ở đơn vị khác mới chuyển về góp chuyện: - Bọn này năm ngoái nằm chốt gần năm rồi, có thằng sợ pháo ỉa ngay ở cửa hầm.

- Uống mất ngon, kể chuyện gì không kể.

- Vừa nãy tao gặp đồng hương ở trạm quân y nói, nhiều thằng bị thương xuống không gây mê được vì uống chè đặc với hút thuốc lào nhiều quá.

Cường uống xong ngụm trà rồi ngồi ra xa, ánh mắt đượm buồn. Huy lại gần, ngồi xuống cạnh, hỏi:

- Nhớ nọong Mây à?

- Ừ! - Cường trả lời.

- Sao không xin nghỉ phép? – Huy hỏi.

Cường vuốt những hạt nước mưa trên mặt, buồn bã trả lời:

- Bố mẹ ở nhà xem thầy, tới tháng tư mới được ngày đẹp. Chờ lên chốt, đơn vị ổn định đã rồi tôi xin nghỉ phép.

- Ừ! Tết nọong ấy có về không?

- Có. Tôi về phép, trung đội giao cho ông chỉ huy, có đảm nhiệm được không?

- Ông yên tâm đi.

Huy cũng lây tâm trạng buồn của Cường. Hai người ngồi im lặng. Tiếng mó nước chảy rớt xuống đá tí tách.

Con biết bây giờ mẹ chờ em trông/ Nhưng nếu con về bạn bè thương mong/ Bao lứa trai cùng chào xuân chiến trường/ Không lẽ riêng mình êm ấm/

Tiếng hát rin rít của Tuấn “trắng” lại nấc lên.

Đoành! Đoành! Tiếng đầu nòng của hai khẩu tám lăm lại vang lên.

Đại đội trưởng Tước hô:

- Đại đội, lên đường!

Xẩm tối hay còn trưa, nhìn trời chịu không đoán được.

Tiếng tí tách của mưa hay tiếng mó nước chảy? Không biết đâu quá.