TIỂU THUYẾT: MỘ ĐÁ NGANG LƯNG TRỜI (Phần cuối)

PHẦN BA

Một tuần sau khi xuất ngũ, Huy đến thăm thầy giáo cũ. Hơn ba năm, nhà thầy vẫn thế, thậm chí cả vị trí của đồ đạc vẫn không hề dịch chuyển. Cả những mảng vữa trên tường bong tróc chưa kịp bong tróc thêm. Cả Hoàng “dở” cũng vẫn thế, ngồi bó gối thu lu trên chiếc ghế sa lông gỗ, nhâm nhi chén trà đặc, hút thuốc lào vặt, mắt trống rỗng nhìn qua cửa sổ, chăm chăm vào bức tường ngăn cách giữa hai dãy nhà tập thể. Bức tường sứt sẹo, loang lổ. Chỉ có khác, ba năm trước bộ quần áo trên người Hoàng “dở” màu xanh công nhân, còn bây giờ K82 màu cỏ úa.

Huy nói:

- Nhìn thấy gì mà cứ chăm chăm thế?

- Chả có gì.

- Mày học vẽ đi, có khi trở thành họa sĩ siêu thực nổi tiếng.

Hoàng “dở” không trả lời. Đôi vỏ ngao trên mặt nó không biểu lộ điều gì.

- Bỏ thuốc lào đi mày. Mỗi lần hút là một lần ho. Ngày xưa trên chốt còn bảo do núi đá lạnh, giờ mày lấy lý do gì?

- Chán.

Huy nhắc:

- Ra ngoài xa mà hút. Hút trong đây thám báo phát hện ra đút quả bộc phá vào hang chết cả lũ.

Lần lượt từng đứa một bò ra thật xa hang, vào khe đá khuất, bắn xong điếu thuốc lại bò về. Chết có số, cứ phải bắn mồi thuốc mới chịu được.

Một tuần nay, hết thuốc lào. Né pháo, chạy khắp trận địa không xin được mồi nào.

- Vò lá khô nhét vào mà hút.

Phượng nói đùa nhưng Hoàng thì làm thật. Nó nhặt những chiếc lá khô nhét vào lõ điếu. Nó hút ngay trong hang. Lý do, lá khô khói không ám như thuốc lào. Hút được nửa hơi, nó ho sặc sụa. Nhưng rồi, lá khô xung quanh hang cũng hết. Nó ngồi bần thần. Huy bảo:

- Để tao cảnh giới cho. Trí não mày bị tê liệt rồi, nhìn gà hóa cuốc.

Lý do này buộc nó phải chịu ngồi vào trong.

Dựng xe đạp ngoài cửa, vừa vào nhà thầy giáo đã hỏi:

- Làm thủ tục nhập lại cơ quan cũ chưa, Huy?

- Dạ xong rồi ạ, sang tuần cháu đi làm.

Tự dưng Huy xưng cháu chứ không em như ngày xưa.

- Có được xuống tầu không? - Thầy giáo hỏi tiếp.

- Dạ, có khi về bảo vệ, thầy ạ.

- Ừ. Đi tầu bây giờ không còn như ngày xưa.

- Dạ, cái tiếng đi tầu vốt cô bây giờ lạc hậu rồi, nhưng lương vẫn hơn trên bờ.

Vừa thay quần áo, thầy giáo vừa nói:

- Tầu bè vất vả lắm. Còn hơn cơ quan thằng Hoàng bị giải thể. Đi làm thợ xây ngoài thì không đủ sức khỏe mà xin vào chỗ liên doanh thì nó lại không chịu đi.

Hoàng không thay đổi tư thế ngồi, ánh mắt vẫn dọi vào bức tường, nói:

- Làm giầy da, quay bích me còn mệt hơn vạn lần đi xây.

Thầy có vẻ bực dọc, nói:

- Mặc xác mày. Thời buổi này không bằng cấp xin được việc gì. - Thầy quay sang nói với Huy: - Nó bảo, đi ăn mày chứ không đi làm với cơ sở liên doanh. Cơ sở ấy toàn của Trung Quốc. Đài Loan cũng là Trung Quốc.

Hoàng cự lại:

- Thì anh Huy, học trò của bố đấy, giờ làm bảo vệ. Bằng cấp làm gì.

Một tháng sau, Huy mới có thời gian dỗi đến nhà thăm thầy. Muốn biết Hoàng “dở” xin được việc gì chưa. Lạ. Chẳng lẽ nhà thầy đập ra xây lại. Huy ngạc nhiên nhìn ngôi nhà đang phá dỡ dở, mái trơ những thanh xà gồ bằng gỗ ngâm dầu, sần sùi, đen đúa. Không thấy người nhà thầy, Huy hỏi bác thợ vác thanh xà nhà đi ngang qua:

- Chủ nhà đâu, anh?

- Trong kia! Hỏi gì? - Người thợ hất hàm về một người đang đứng giữa nhà.

Không phải. Đấy là người hàng xóm. Nhưng Huy vẫn đi vào hỏi người hàng xóm của gia đình thầy.

- Anh ơi! Cho em hỏi, nhà Hoàng đi đâu ạ?

Vẻ mặt khinh khỉnh, đắc chí của gã hàng xóm khiến Huy khó chịu. Cái bụng bự của hắn ưỡn ra để cho cái miệng nhếch lên được rộng hơn, để lời nói thóa mạ văng ra được hay hơn:

- Ông thầy của mày là giảng viên đại học tao thấy cũng lạ. Dáng vẻ thì cục mịch như nông dân. Mà này, tao hỏi mày, ông ấy dậy sinh viên những thứ gì mà vô lương tâm thế.

Huy cố kiềm chế để hỏi cho ra sự việc:

- Sao cơ ạ. Thằng Hoàng “dở” đi đâu rồi ạ?

Hắn được gãi đúng chỗ ngứa, ngửa cổ cười hơ hớ. Cái bụng mỡ rung rinh. Hắn nói to như muốn công bố cho cả xóm biết:

- Mày dùng từ chính xác đấy. Thằng dở dở, khùng khùng ấy được bố nó tống đi bộ đội cho nhẹ người, nào ngờ khi về còn tâm thần nặng hơn.

- Thế bây giờ nó đâu rồi? Đi viện à? – Huy sốt sắng hỏi.

- Thầy cô mày xấu hổ không biết vùi mặt vào đâu nên bán xới rồi. May mà có tao mua nhà không thì ở đây thêm tháng nữa cũng chết vì nhục.

Huy cố hỏi thêm:

- Thằng Hoàng bị sao ạ?

- Đang đi ở sân, nghe tiếng sấm đoành một tiếng, thế là nó nhào xuống nằm sấp ở khe bể nước. Thần kinh nặng!

Huy lẳng lặng quay đi. Pháo bắn! Tiếng hô bật lên trong tâm thức Huy.

Hơn ba năm quân ngũ, không biết bao lần nhao người tránh pháo nhưng khi ngã người xuống trông thế nào Huy chưa nhìn thấy lần nào, chưa hình dung nó diễn ra thế nào.

Nếu như tối hôm ấy có ai không phải người trong gia đình nhìn thấy, Huy nhao qua người bố nằm nép vào trong sau tiếng nổ ngoài đường, thì một người không có tiền sử về bệnh thần kinh như Huy có bị đổ tội giống Hoàng “dở”.

Huy thấy người chao đảo, lắc lư, mơ mơ, tỉnh tỉnh như cơn say mỗi khi gặp sóng dồi. Chân tay bị bó chặt, không cử động được là sao? Cổ họng bị bít lại, ngực như có sợi dây thiết chặt, không thở được. Ngày còn bé đã bị chết đuối hụt, chẳng lẽ bây giờ Huy đang bị dìm xuống nước. Huy vùng vẫy. Bỗng cả cơ thể Huy bị dộng mạnh. Có tiếng nói ngay bên tai:

- Nằm yên đi anh ơi! Mỏi muốn đứt hết cả gân chân rồi đây này.

Tiếng người khác:

- Tỉnh rồi à?

- Chưa. Chưa thấy mở mắt nhưng thở mạnh lắm. Giẫy một cái khụy bố chân.

Huy nghe rõ dần tiếng mọi người, cố mở mắt nhìn xung quanh. Trước mắt Huy mờ mờ, đục đục, nhìn ai cũng nghiêng ngả.

Réo… réo! Xoẹt … xoẹt! Pành …pành!

Huy “nhao người” nằm xuống. Huy đang nằm thì nhao đi đâu. Phản xạ của người lính giúp Huy tỉnh hẳn. Huy nghe rõ hơi thở của mình rít hư hứ. Một đứa  nhổm dậy lay Huy:

- Anh Huy! Có sao không?

- Không thở được.- Huy gắng nói to.

- Anh nói gì? Không nghe thấy.

Thế ra chỉ có Huy biết mình đang nói. Cố nói nhưng chúng nó không trả lời, xốc Huy dậy. Cõng. Thở hồng hộc.

- Nhanh! Thế nào nó cũng bắn nữa.

- Mệt chưa, đưa tao cõng.

Chúng nó chuyền Huy qua vai đứa khác.

Cõng. Thở hồng hộc.

Tiếng réo xoèn xoẹt, tiếng nổ pành pành của pháo bắn xa.

Huy nghe rõ tiếng thở dồn của những chúng nó. Thấy rõ bước chân những đứa cõng Huy run lẩy bẩy.

- Để tao đứng xuống. Dìu tao đi. – Huy nói.

- Nói được rồi à! Tỉnh rồi!

Hoàng “dở”! Huy nhìn rõ chúng nó là những ai rồi. Thằng Đào quê Hải Hưng. Thằng Phượng quê Thanh Hóa. Thằng Tuấn “láu táu” quê Vĩnh Phú. Chúng nó thay nhau cõng Huy. Huy bị sao? Cố nhớ. Không biết tại sao mình lại trong tình trạng này. Huy đập vai Tuấn, nói:

- Để tao đứng xuống!

- Anh đi được không? - Phượng hỏi.

- Được! Dìu tao.

Tuấn “láu táu” xốc nách làm chỗ tựa để Huy đứng xuống. Đào một bên, Tuấn một bên dìu Huy đứng thẳng dậy. Huy quàng tay qua vai chúng. Cố đứng. Không thể. Đầu gổi bủn rủn không đứng thẳng được. Gắng đặt chân xuống đất! Nhưng chân Huy nhũn ra. Bước! Cảm giác đôi chân đang bị treo lủng lẳng khiến Huy không điều khiển nổi.

- Để bọn em cõng cho dễ.

- Tao bị sao?

- Không nhớ à. Lúc rút xuống, qua đồi Phong Lan bị quả đạn pháo chỉ hơn mét. Hết pháo, chạy lại thấy anh ngất, lay mãi không thấy động đậy. Người nhũn như con giun.

- Không thấy thở, tưởng ngoẻo.

- May cho anh nằm vào khe đá.

- Thế à. Sao phải cõng.

- Làm gì có cáng. Chờ vận tải anh ngỏm rồi.

- Y tá tiêm cho rồi đại trưởng bảo bọn em cõng xuống.

- Quả ấy có khi là cối trăm sáu. Nổ khủng khiếp.

- Ừ. Tới đâu rồi?

- Gần hết tám mười hai rồi.

- Dốc thế chúng mày cõng được à.

- Đi đường tăng. Lối ấy dốc, đi sao nổi.

- Đỡ tao đứng xuống đi.

- Có vận tải mang võng tới kia rồi!

Từ một kĩ sư máy tầu thủy trở thành nhân viên bảo vệ. Chả sao. Bảo vệ cơ quan hành chính, công việc nhàn nhưng lương thấp. Còn hơn lênh đênh giữa đại dương, tiền nhiều nhưng rủi ro cũng không ít. Đi biển không khác gì đi giữa trận pháo, nhiều khi biết có bão nhưng có chạy cũng chẳng tránh được. Trên bờ tằn tiện lương cũng đủ sống.

Bị sức ép, tỉ lệ thương tật cao hơn mảnh pháo còn nằm trong đùi. Nghe Minh “cóc” nói, Huy cũng thấy tiêng tiếc. Ra quân, chỉ bộ quần áo trên người không dám cởi ra, bao nhiêu quân tư trang cho lại hết bà con trong bản. Cả hồ sơ bệnh án nằm điều trị hai tháng do sức ép của trận pháo ấy định giữ làm kỉ niệm đời lính nhưng chần chừ một lúc cũng bỏ luôn lại trên giá ba lô. Nếu trên đời có chữ may, có chữ vận số thì biết đâu có thằng lính mới nào đó có tính cẩn thận, thấy mấy tờ hồ sơ bệnh án ấy cất đi, giờ tìm chủ nhân trao lại. Có cái thẻ thương binh giờ thêm được ít phụ cấp. Nhưng chuyện đó không bực bằng, mỗi khi kể chuyện mình bị pháo trần thế nào, bị sức ép của pháo thế nào, có người lại dè bỉu, nghi ngờ. Nói phét, khỏe như trâu. Xã hội bậy giờ ối thằng chưa biết bắn súng thế nào cũng là thương binh. Định vào hội ấy à?

Tiếc không? Huy hỏi Minh “cóc”. Có gì mà tiếc, Minh “cóc” nói dửng dưng như thể chuyện vặt ấy mà, cần gì. Minh “cóc” cũng cùng Huy bỏ lại hồ sơ bệnh án. Minh nói: Em vạch đùi cho chúng nó xem vết mổ dọc đùi, chúng nó bảo, có cái mảnh bằng hạt ngô vào đùi mà mổ phanh ra thế này không tìm thấy. Phét! Chắc chui rúc bờ bụi bị gai cào. Định giở trò cờ bạc, bịp được bịp ăn phải không.

Minh “cóc” ở đại đội khác nhưng cũng bị dính mảnh ở trận pháo ấy. Hai anh em vào viện cùng ngày, ra viện cũng cùng ngày. Khi về, Minh “cóc” lại làm bốc vác của công ty kho vận ngay cạnh công ty Huy. Huy nói đùa, số phận trớ trêu nhỉ, thằng bị ảnh hưởng thần kinh thì làm bảo vệ, thằng bị mảnh găm vào chân thì làm bốc vác.

Chả sao, có được việc làm là tốt rồi. Chỉ có thằng Hoàng dở người mới chọn việc. Bây giờ không biết nó ở đâu. Mọi thông tin về nó, về thầy cô Huy hỏi nhiều nơi nhưng không ai biết.

Một hôm, Minh “cóc” thì thào với Huy, vẻ bí mật:

- Mai thằng anh trực đêm?

- Ừ.

- Thằng em ném ít hàng sang nhá!

- Hàng gì?

- Biết thế.

- Ăn cắp của kho à?

- Ừ. Bọn em làm thường xuyên nhưng tránh ca của thằng anh. Ném qua lối cơ quan anh dễ lắm, không ai ngờ. Thằng anh cũng không sợ liên lụy, bọn em không đi qua cổng bảo vệ cơ quan anh đâu.

- Sao hôm nay mày bảo tao?

- Thì thằng em làm ăn dễ dàng, kiếm được. Anh em mình một thuở vào sinh ra tử, có tí chẳng lẽ quên thằng anh.

- Mày không sợ tao báo công an à?

Minh “cóc” trợn trừng trợn trạc:

- Thằng anh mà tố thằng em á! Không bao giờ! – Minh “cóc” khảng định.

- Sao mày dám nói chắc thế?

- Em quá hiểu thằng anh là người thế nào. Hôm trên E5 thằng Hậu không ra chiến đấu, thằng anh chĩa súng vào nó nhưng có dám bắn không. Lúc nó giả vờ theo cáng anh Cường xuống, biết thừa nó giả vờ để được rút xuống, để rồi đảo ngũ luôn, thằng anh có dám cản không. Thằng đảo ngũ ấy giờ là xã đội trưởng với cái lý lịch ra quân đẹp hơn thằng anh là cái chắc. Nó còn là chủ tịch hội cựu chiến binh xã đấy. Nó bây giờ “đủ tầm” rao giảng cho anh về phẩm chất một người lính thế nào. Anh có dám về quê nó để tố không!

Huy vô cớ nổi nóng, quát:

- Mày im đi! Cứ coi tao như những thằng chết rồi không nói được nữa, được chưa!

Đêm sau, Huy xin đổi ca. Tại sốt rét trở lại chứ không phải liên quan tới việc thằng Minh “cóc” . Huy không đồng ý thì bọn nó không bao giờ dám qua mặt.

Xuất ngũ vừa tròn mười năm. Và cũng từng ấy năm, đến hôm nay Huy mới bị sốt rét lại. Mẹ Huy thán phục việc Huy uống nước lá na để trị sốt rét. Mẹ bảo, bài thuốc hay đấy, các cụ truyền lại nhưng ở đời mẹ chưa thấy ai dám uống. Huy cũng rùng mình mỗi khi nhớ lại chín ngày kinh hãi ấy. Lá na được vò sống với nước đun sôi để nguội trở thành thứ nước sền sệt, lầy nhầy như mũi thò lò của trẻ con, xanh lét, hôi gắt gấp vạn lần mùi hôi của bọ xít. Chín ngày, chín bát. Người cho lá na cũng gặng hỏi, nó uống được thật à!

Ngày ở bộ đội tháng nào cũng dính sốt rét. Nhẹ thì ngây ngấy mấy hôm, nặng thì bốn hai độ, cơ thể co giật, nằm bệnh xá một tuần, tiêm quy nin xong đi lệch hông. Về nhà uống nước lá na, mười năm không mảy may một lần gây gấy.

Huy sốt rét thật. Đêm qua chỉ váng vất vậy mà sáng ra sờ bên ngoài thì hầm hập nóng, còn bên trong cái rét lại bò loang khắp cơ thể cào cấu. Giữa hè, chăn bông đắp mấy cái cũng không hết rét. Nước lá na hết công hiệu hay tại cái vụ thằng Minh “cóc” gạ gẫm khiến Huy suy sụp. Huy đâu là người dễ yếu đuối thế. Sáng ra nhà đi vắng cả, chỉ còn mình Huy nhẩn nha với cái sốt rét và nhớ về Hoàng “dở”. Không biết lá thư của Cường viết cho Mây để lại trong ba lô dưới cứ, Hoàng “dở” nhận sẽ đưa tận tay, liệu trong những năm qua đã được tìm được chủ nhân. Cũng như Hoàng “dở”, gia đình Mây chuyển đi đâu hỏi không ai biết. Nghe nói Mây đi học trung cấp ở Thái Nguyên. Huy và Hoàng “dở” trước khi xuất ngũ xin phép đơn vị đi tìm nhưng không có thông tin gì.

Mười giờ. Tổ trưởng tổ bảo vệ gõ cửa. Huy chưa kịp mở cửa, tổ trưởng đã nói gắt:

- Mặc quần áo, đi khẩn trương!

- Đi đâu? Tao đang bị sốt rét.

- Có chết ngay cũng phải đi! Thằng Minh “cóc” ăn cắp bị bắt rồi. Nghe nói khai ra mày thông đồng.

- Láo! Thằng nào nói thế!

- Thì tao nghe trưởng phòng tổ chức nói thế, lệnh cho tao tìm mày.

Trận đánh kết thúc. Sáu bộ đội hy sinh nằm đè lên nhau trước cửa hầm. Vận tải mang tử sĩ đi. Dính, khẩu đội trưởng cối tám hai từ trong hầm bò ra.

Trung đoàn trưởng hỏi:

- Ai gọi bổ sung quân?

- Em. – Dính nói.

- Ba lần gọi bổ sung quân. Vậy mà, sáu thằng hy sinh, còn mỗi mày sống, lại nằm tít trong hầm?

- Không biết mà. Lúc ấy tôi chạy vào lấy đạn bắn tiếp thì tự nhiên ngã, tức ngực rồi không biết gì nữa mà. – Dính nói thản nhiên.

- Khẩu đội trưởng sao lại tiếp đạn.

- Thì chúng nó chết hết rồi. Chết lâu rồi. Tôi gọi bổ sung thêm người không được thì tự mình làm cả thôi mà. – Dính nói thản nhiên.

Thằng Dính đối mặt với quân pháp mà vô tư thế. Mình bây giờ cũng thế, có tội gì đâu mà sợ.

Trưởng phòng tổ chức:

- Không ngờ!

- ….

- Hiền lành thế…. Hay cáo giả chết bắt quạ đấy.

- ….

- Lần này là lần thứ mấy rồi?

- ….

- Sao! Biết tội rồi à. Viết tường trình đi. Trình bầy trung thực, khi nào công an vào cuộc tôi sẽ nói đỡ cho.

- Tội gì?

- Còn tội gì à. Thằng Minh “cóc” khai hết rồi. Thông đồng với nhau trộm cắp.

- Không đúng!

- Sao giọng run thế. Mặt tái thâm, mắt hoảng loạn thế kia còn cố giấu. Sợ à!

- Tôi đang bị sốt rét. Mệt lắm.

- Định bài vở với tôi đấy à. Sống ở thành phố cái bệnh sốt rét khó kiếm lắm.

- Tôi bị thật. Bị sốt rét rừng, từ thời bộ đội, nằm hầm nằm hang.

- Từng cầm súng đi suốt chiến dịch khiến cả thế giới nể phục, tao còn chưa dám vỗ ngực mà bọn mày mới nằm trong hang nhìn qua khe đá thấy vài điểm nổ đã tỏ thái độ với tao đấy à. – Trưởng phòng thay đổi cách xưng hô, trừng trộ.

- Tôi mệt lắm. Tôi xin nói câu cuối rồi tổ chức muốn làm gì tôi thì làm. Tôi không thông đồng và thằng Minh “cóc” không bao giờ đổ tội cho tôi.

Hội đồng kỉ luật kết luận, chưa tìm ra bằng chứng phạm tội, Huy tạm thời được giữ nguyên vị trí công tác, nhưng được chi bộ luôn theo dõi sát tư tưởng, lối sống. Huy là người sống khép mình, nay khép thêm ít nữa cũng chẳng sao. Chỉ có điều sống khép quá nên cái ước mơ thuở học trò tàn lụi đã lâu, đó là viết văn được đất sống lại. Nhưng viết gì? Viết về thói hống hách của trưởng phòng tổ chức? Không được! Hắn mà biết thì sinh chuyện lớn. Chẳng sao. Cả cơ quan này đều biết, chưa thấy hắn cầm tới quyển sách tờ báo một lần nào. Mà hắn có đọc chắc lại cho rằng viết về ai ấy, chứ mình đâu có phải hạng người ấy. Ở đời, chẳng ai tự nhận mình xấu. Nhưng biết viết thế nào cho ra truyện, ra một tác phẩm văn học đây?

Hay viết về cuộc chiến Huy đã tham gia. Viết thế nào đây?

- Thôi, không cà kê nữa, về nhanh lên! – Huy giục Phượng.

- Chờ em ăn xong đã. Đang háo thịt tươi.

Một đứa nói:

- Cả tháng nay chỉ cơm nắm với cá khô mục, anh để nó thưởng thức bữa tươi đã.

Huy nhìn vào cái hăng gô đặt trên bếp lửa, nói:

- Ăn cái này á! Can mày. Tao thà rằng ăn mắm tôm hay cá khô còn hơn ăn cái này!

Cái hăng gô đặt trên bếp lửa. Dưới đáy hăng gô, hơn chục con chuột bao tử đỏ hỏn lúc nhúc bò như sâu vì nóng. Lúc sau, chúng nằm còng queo, bất động. Dưới lưng những con chuột, những bong bóng của mắm kem phồng dần lên rồi vỡ nổ bùng bục. Món chuột bao tử dim với mắm kem. Con người sống được đã là kì tích ở cái nơi được gọi là lò vôi thế kỉ, là cối xay thịt này, vậy mà lũ chuột hàng đêm vẫn nhông nhông chạy chơi, lại sinh con đàn sinh con đống nữa. Ăn chuột bao tử thế này đúng là lần đầu trong đời Huy được thấy.

Về đến hang nhỏ, nơi bây giờ có tên tổ chốt tiên tiêu thì pháo địch bắt đầu dội xuống như mưa mùa hạ dội nước. Đá nhão ra hay sao, chẩy rào rào như nước xối trước cửa hang.

Suốt hai ngày, tiếng nổ triền miên như tiếng ì ùng của sóng trong cơn bão biển. Tai ù đặc, mình nói mà mình cũng không nghe thấy. Cửa hang được những tảng đá lớn che chắn, pháo bắn thẳng hay ĐKZ không bắn lọt nhưng lại có một khe đá, đủ tầm quan sát toàn bộ tiền duyên của trận địa. Hoảng “dở” lúc nào cũng chiếm lĩnh khe đá. Không biết nó có ngủ nhưng lúc nào nhìn vào mắt nó đều thấy hai miếng trắng như vỏ ngao chăm chăm dọi xuyên qua khe đá. Những bụi đá rào rào trượt trên mặt cũng không khiến nó chớp mắt.

Đang ngồi tận trong cùng, Phượng một tay ôm bụng, một tay đè lưng những người ngồi ngoài xuống, chen ra phía ngoài. Phượng với chiếc mũ sắt rồi gạt Hoàng vào trong. Hoàng sừng sộ đứng dậy, đầu húc vào đá. Hai thằng nói gì, không ai nghe thấy. Như hai đứa diễn kịch câm. Phượng cong người, một tay ôm bụng, tay cầm mũ sắt kề vào mông. Hoàng chỉ tay ra hiệu ra ngoài.

Hoàng hét to, ai cũng nghe thấy:

- Mày ỉa ra đây ngửi thế nào được!

Phượng tụt quần, ngồi xuống mũ sắt.

Hoàng lại hét to, ai cũng nghe thấy:

- Hai ngày toàn lương khô thì ỉa cái gì!

Mùi thối lẫn mùi khét của thuốc súng đến nghẹt thở.

Phượng ỉa xong, mang mũ sắt ra ngoài vứt.

- Mày vứt đi thì làm gì còn cái nào đựng được. – Hoàng dở nói. Nơi có hai vỏ ngao trắng tinh rỉ ra dòng nước đặc như keo, từ từ lăn xuống hốc má.

Viết về những chuyện thường tình thế có được? Hay viết về chuyện, trận ấy địch đã nhẩy vào đường hào vận động của trung đội. Lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất, Huy giáp mặt với đối thủ. Đạn không còn, phải rút về hầm đại đội cùng tổ chức phòng ngự, Huy kéo Sơn đã hy sinh ngồi dựa vào bờ đá rồi nhẩy lên bờ công sự. Một loạt AK thổi tung bụi đá ngay dưới chân, Huy nhao người nằm xuống. Một loạt nữa cày đá ngay trên đầu, Huy lật người nhìn lại phía sau. Một thằng Tầu “khựa” nằm tì súng lên tảng đá, cách Huy chừng năm mét. Sau cố nhớ lại hình dáng, vẻ mặt tên địch ấy thế nào, Huy không thể nhớ nổi. Linh tính người lính lúc ấy chỉ cho Huy biết đó là đối phương đang muốn tiêu diệt mình. Hắn cũng run hay sao, chỉ cách có mấy mét mà bắn hai loạt dài không trúng đích. Huy quăng khẩu AK của mình về phía đối phương rồi vùng dậy chạy. Không biết Huy ném có trúng, hay có làm cho đối phương hoảng mà không thấy đường đạn nào bám theo. Huy chạy vào hang, hô “Bắn đi! Chúng nó lên đông lắm!” Không có loạt đạn nào trong hầm bắn ra. Hết đạn! Rút thôi! Nhưng xuống thế nào được. Đường xuống pháo địch giăng kín. Còn trận địa? Những người lính lao ra lấy đạn trên thi thể đồng đội. Những loạt đạn của kẻ địch tiếp tục quật ngã họ xuống. Tiếng của chúng giục nhau tiến lên nghe gần lắm rồi. Thông tin đâu rồi? Nó bị thương nặng lắm. Cố đi mày, gọi pháo đi! Chiến sĩ thông tin gắng bóp tổ hợp, gọi: “Mưa rào! Xin cho mưa rào!” Sở chỉ huy chần chừ. Chiến sĩ thông tin giục: “Chúng tôi vào trong rồi, xin cho mưa rào!”. Bộ binh đã xong nhiệm vụ, lúc này đến lượt pháo binh. Pháo ta bắn trùm xuống trận địa. Trận địa được giữ vững.

Cuộc chiến tranh nào chẳng khốc liệt, chẳng bắn súng ném lựu đạn, chẳng gian khổ hy sinh. Viết cuộc chiến của mình không khéo người đọc lại nghĩ mình viết về đại chiến thế giới lần thứ hai.

Hay, viết về …!

Không biết bao lâu Huy mới lại được nhìn thấy mình qua gương. Ít nhất cũng là từ ngày lên chốt, phải hơn tám tháng. Và cũng hơn từng ấy tháng, Huy không cắt tóc, cạo râu. Huy rùng mình khi nhìn thấy dung nhan của mình. Tóc ngang vai, râu tua tủa quanh miệng, trông phần đầu Huy như củ tre thối. Cũng may là khi qua suối, Huy đã tranh thủ tắm, thay quần áo mới. Huy nói đùa với tay vệ binh đang lách tách cái kéo trên tay:

- Tôi không xuống Hà Giang nữa. Cứ để râu tóc đến khi nào được xuống chốt xem mình thay đổi thế nào.

Vệ binh ấn Huy ngồi xuống ghế, nói:

- Không xuống cũng phải gọt. Tôi đang đề nghị cử người lên tận chốt cắt tóc cạo râu cho các “bố”. Cứ để thế này mất tư cách.

Người vệ binh khác hỏi:

- Xuống cứ làm gì?

Huy trả lời:

- Mang khẩu AK của B trưởng xuống.

- Có phải khẩu súng khắc dòng chữ: Sống bám đá, chết bám đá thành bất tử không? – Người vệ binh nói.

- Ừ.

Huy, Hoàng “dở”, Phượng dần dần lột vỏ. Đống “vỏ” đen xì như đống giẻ lau dầu vứt kín sàn nhà vệ binh.

Nhẹ người.

- Này! Mấy chú, có gì bán không?

Vừa qua trạm vệ binh đoạn ngắn đường, cả ba giật mình vì tiếng gọi. Mấy phụ nữ trung tuổi, ngồi khuất sau bờ tre vẫy tay gọi. Phượng hỏi:

- Gì đấy?

- Xuống người không thôi à? - Một người phụ nữ nói.

Huy hiểu ra sự việc, nói cho qua chuyện để đi tiếp:

- Bán hết rồi.

Mấy bà buôn đồ lính chốt mang xuống ngán ngẩm, chỉ Hoàng “dở” nói.

- Khiếp quá, cái thằng, mặt hốc, mắt trắng, mặt bệch, như ma. Chui hang đá lâu quá phải không.

Cái giọng mềm mại, cảm thông của bà này khiến cả ba đứng lại, chia sẻ. Phượng nói:

- Tám tháng rồi, cô.

Bà khác nói:

- Mà này, sao mấy hôm nay không thấy pháo bắn nhỉ?

- Dạ, ngày lễ hai bên tạm ngừng bắn.

- Thế à. Mấy hôm pháo không bắn cũng buồn.

Đôi mắt của Hoàng “dở” càng trũng sâu hơn, càng trắng hơn. Nó hộc lên như con thú rồi lao về trạm vệ binh, giằng khẩu súng của người vệ  binh. Cả Huy và Phượng và những người vệ binh xô lại ôm ghì lấy Hoàng, tước khẩu súng. Dớt dãi chảy lòng thòng bên khóe mép, nó như con thú bị thương.

Tội của nó đủ mang ra tòa án binh. Nhưng mấy người vệ binh có lẽ cảm thông với nỗi lòng của nó nên bỏ qua. Về tới cứ, nó lên chòi canh nằm cuộn tròn. Kệ cho nó nằm, cho nó ủ nỗi uất ức riêng một mình, còn hơn những lời khuyên giải. Huy hiểu nó. Sự cô đơn sẽ khiến nó bình tĩnh lại. Huy nhận được thư mẹ. Trong thư nói, cháu Trạc hy sinh. Huy thấy ân hận, sao hôm nhìn thấy chiến sĩ bị thương ở trên xe cứu thương giống Trạc mà không chạy luôn lại. Những ngôi mộ ngoài nghĩa trang kia liệu có Trạc. Huy ra chòi canh, rủ Hoàng ra nghĩa trang tìm mộ Trạc.

- Tao với mày ra thăm nghĩa trang đi!

- Không lên luôn à? – Hoàng hỏi.

- Muộn rồi, mai lên.

Nó gắt:

- Bây giờ ra kia với ma à.

- Đồng đội với nhau mày nói thế à.

Nó không trả lời. Huy nhìn ra ngoài nghĩa trang. Bóng dương đã nấp xuống sau ngọn núi nào đó. Sương mù đang leo dần lên những thân cọ.

Ma hay người!? Huy sởn gai ốc khi thoáng thấy vài bóng người lúi húi sau những ngôi mộ. Rõ là con người thật. Lần này Huy nhìn không nhầm. Không giống như những lần trước, bóng người chỉ thấy mờ ảo, lẩn quất, như ẩn như hiện. Ma quái, rùng rợn. Huy kéo áo Hoàng, giục:

- Dậy đi mày! Xem kia là ma hay người. Lần này tao nhìn rõ là người.

Nó khó chịu, cấm cảu:

- Thì là người chứ làm gì có ma. Thần hồn nát thần tính!

- Ra ngoài đấy với tao một tí. Tao muốn tìm mộ thằng cháu họ. Mẹ tao gủi thư nói nó hy sinh.

Nó vùng vằng đứng dậy, nói:

- Sao không nói luôn. Ra đấy một mình sợ à.

Nhiều ngôi mộ không ra hình dạng gì vì đắp vội không được vuông vắn, đất không được nèn chặt đã bị sạt lở. Chữ trên nhiều tấm bia mộ bong tróc, phải suy đoán không biết có đúng tên. Lần này, sương mù đã phủ dầy nhưng không làm mờ đi bóng người lúi húi sau những ngôi mộ. Đến gần, Huy nghe thấy rõ tiếng con người trần thế nói với nhau. Người lom khom bê sọt đất. Có người đầu cắm xuống những cái hố tròn. Người lúi húi, tay đảo chiếc máng trong vũng nước dưới chân đồi. Những kẻ đãi vàng! Chúng đào những hố sâu ngay sát mộ người chết.

Huy vội chạy lại. Trước mắt huy lỗ chỗ những hố sâu, những bờ đất bị sạt lở, những vũng nước đỏ quạch như máu. Và kia, nhiều ngôi mộ bị vỡ tan, quan tài bên dưới trơ ra ngoài. Huy hét lên:

- Chúng mày làm gì thế này!

- Đãi vàng kiếm tiền mà. – Giọng nói dửng dưng.

- Sao không đào xa ra!

- Cứ thấy chỗ nào nhiều vàng thì đào thôi.

Hoàng “dở” trừng mắt. Hai vỏ ngao giờ đen kịt. Nó gầm lên:

- Tao bắn hết lũ chúng mày!

Nói rồi, nó chạy ngược về đơn vị tìm súng.

Những kẻ đãi vàng bỏ chạy. Chúng không quên mang theo cả máng đãi, cuốc xẻng.

Sau này nó hay trách Huy, đúng là đồ thong manh, nhìn người lại bảo ma. Giá như  biết, ngăn chặn từ đầu thì đâu đến nỗi. Huy cũng buồn, chả muốn bắt tội nó canh gác cũng như không.

Có thể từ chuyện bọn người đãi vàng này xây dựng nên một cốt truyện hấp dẫn, ma quái. Xu hướng văn chương bây giờ phần nhiều là thể hiện câu chuyện dưới những hình ảnh ma mị, quái đản hoặc về tâm linh, nhất là những cuốn viết về chiến tranh. Huy đã đọc những truyện như vậy viết về chính cuộc chiến Huy tham gia. Có hay, có hấp dẫn, có tính sáng tạo. Nhưng tác giả là người ngoài cuộc, còn Huy là người trực tiếp đổ xương đổ máu xuống mảnh đất biên cương này, thấy mình có tội nếu viết theo xu hướng ấy.

Huy viết:

“GIỌT NƯỚC MẮT CỐ NÉN VÀO TRONG

NHỮNG GIẤC MƠ CHẲNG DÁM NÓI CÙNG AI

MƠ MỘT LẦN ĐỨNG GIỮA NGÃ BA CỬA TỬ

CẮM NÉN HƯƠNG XUỐNG ĐÁ RỒI GỌI

TRẠC ƠI! CHÁU Ở ĐÂU?

CẬU TRỞ VỀ MÀ SAO CHÁU KHÔNG TRỞ VỀ”

Nước mắt Huy nhạt nhòa. Có người đập vào vai cũng không khiến Huy giật mình. Cảm xúc trong Huy đang dồn nén.

- Sao thế ? Buồn à ? – Tổ trưởng vỗ vai Huy hỏi.

Huy lặng im.

- Cháu mày thật à ? – Tổ trưởng hỏi.

- Ừ. Bà ngoại nó với bố tao là chị em ruột. Tên nó đúng là như thế. Mấy lần lên nghĩa trang Vị Xuyên, lần tìm mà không thấy mộ nó. Tìm để nhớ nó thôi.

Tổ trưởng hỏi:

- Nó bị thế nào ?

- Sập hầm. Không thìm thấy xác. Tao tìm đến đơn vị nó hỏi thăm. Trận ấy pháo địch bắn khiếp quá. Sau này đọc trên mạng thấy, trận ấy mấy ngày trước lúc tấn công, chúng nã xuống trận địa gần trăm nghìn quả pháo cối. Khu đấy là núi đất, hầm ghép bằng thanh bê tông cũng không chịu nổi.

Tổ trưởng hỏi :

- Có mất trận địa không ?

- Không.

Tổ trưởng hỏi :

- Hầm bê tông thế nào ?

- Bọn tao gọi là kẹo lạc. Mỗi thanh khoảng hơn bảy mươi cân. Khoán cho lính vận tải mỗi thằng ngày một thanh. Hai thằng vác chung mới leo được dốc thành ra ngày hai chuyến. Thanh thẳng còn đỡ, gặp thanh cong mới khổ.

- Tao cũng qua bộ đội nhưng là lính tăng gia dưới xuôi. Xuất ngũ về thằng nào biết phận thằng ấy, thậm chí gặp nhau ngoài đường quay mặt đi coi như không quen.

- Hơn hai mươi năm nay tao tìm thằng Hoàng “dở” nhưng không gặp được. Nhớ nó lắm. Mấy lần rồi, hỏi ra nhưng khi tìm đến nó lại chuyển việc khác, không để lại dấu vết gì.

Tuấn “láu táu” nói:

- Mình sống như ma ấy nhỉ.

Hoàng nói xin xít, kìm nén:

- Cái mồm mày không để cho ăn da non à. Nói luôn mồm. Gần tới công sự của nó rồi đấy. Mà đã thế, toàn nói gở mồm. Ma nào!

Tuấn “láu táu” không để ý tới tâm trạng của Hoàng, nói:

- Nhìn lại mặt nhau đi, xem thằng nào giống ma nhất. Đào thế này sướng hơn đi vận tải.

Huy biết, mấy hôm nay tâm trạng Hoàng “dở” không được tốt. Tuần trước Huy nhận ba lá thư liền của gia đình và bạn bè gửi lên. Còn nó, gần ba năm mới chỉ duy nhất một lần. Nhìn tâm trạng đoán ra, chứ đời nó chưa lần nào tâm sự với ai. Huy mắng: Bố mẹ mày lên tận đây thăm rồi còn trách gì, cả tiểu đoàn có ai được như mày không. Nó không trả lời, nằm co như con sâu đất. Người đỏ quạch vì đất đỏ.

Chỉ có Huy mắng là nó chịu im chứ người khác chắc không yên. Nó lên cơn khùng bây giờ thì không biết chuyện gì sẽ xảy ra. Huy nhìn vào mắt nó. Đôi vỏ ngao lần này khép lại. Nó đang kiềm chế. Huy sẽ phải là người giải tỏa cho nó. Huy bấu tay vào gáy nó. Những mảng đất nhão bám trên gáy nó khiến bàn tay Huy không bấu được. Nó không phản ứng gì, không co rụt người lại như mọi lần. Chính cái không phản ứng của nó khiến Huy nhận ra rằng, từ giờ mình sẽ đừng bao giờ làm thế với nó nữa. Nó đã ba năm trong quân ngũ, đã không còn là thằng dở thằng khùng.

Huy nghĩ, thằng “láu táu” nói ví von thế cũng phải. Chẳng ai dọa ma lúc ban ngày. Ba tháng nay, đại đội Huy sống cùng bóng tối. Hiện giờ, có lẽ gần trưa nhưng trong đường hầm âm dưới mặt đất hơn ba mét, sâu hơn một trăm mét thì làm gì có ánh sáng. Ba tháng nay, đến phiên thì chui sâu vào lòng đất đào đường hầm lấn dũi để đánh tấn công chiếm lại đồi Chuối. Không phải phiên thì ngày ngủ, đêm đến mò vào đường hầm cõng đất ra sông Lô đổ. Đổ từng ít một cho dòng nước cuốn đi. Xóa dấu vết. Nước sông Lô mùa này chảy cuồn cuộn, đỏ ngàu nên khó bị phát hiện.

Huy bây giờ là trung đội trưởng trung đội một, lẽ ra chỉ phân công, đôn đốc công việc. Nhưng Phượng bị teo cơ phải đi viện, Huy đảm nhiệm luôn việc trực tiếp đào hầm. Tổ của Huy triển khai làm cửa mở. Pháo ta bắn cấp tập xuống trận địa địch, rồi công binh trung đoàn cho nổ một quả bộc phá lớn dưới chân đồi, tạo thành hố sâu để đường hầm bắt đầu từ đó.

Năm giờ chiều, sương mù bắt đầu giăng dầy, tổ của Huy có tham mưu trưởng trung đoàn đi cùng tiến về điểm cửa mở. Huy lo lắng:

- Liệu chúng nó có phát hiện ra không, thủ trưởng?

Tham mưu trưởng Sông, người lùn, béo, nhưng không vì thế mà vận động khó khăn qua vùng đồi đá tai mèo lởm chởm rồi sang đồi đất trơn nhão. Ông luôn đi trước đội hình dẫn đường. Tham mưu trưởng trả lời sự lo lắng của Huy:

- Trung đoàn đã cho trinh sát theo dõi mấy ngày rồi, không có động tĩnh gì.

- Thằng lính nào lên đây chỉ ba tháng thôi là sẽ phân biệt được tiếng nổ nào là của đạn pháo, tiếng nổ nào của bộc phá.

- Chú cứ lo quá nhụt chí đi. Ta chờ đúng lúc chúng thay quân. Quân tướng chúng chưa kịp ổn định đã phải rúc đầu xuống hào tránh pháo rồi, phân biệt thế nào được.

Vị trí cửa mở đất tơi, dễ đào. Đại đội đã được huấn luyện đào lấn dũi một tháng dưới làng Pinh nên để có được hai mét hầm đầu tiên cũng chỉ đến nửa đêm là xong. Gỗ chống hầm đã cắt thành khúc quy định, được vận chuyển vào ngay trong đêm. Đất đào ra cho sẵn vào ba lô cũng được chuyển đi luôn.

Tham mưu trưởng Sông cùng ba anh em gắng sức ghép gỗ xong trời cũng vừa sáng. Mọi người chia nhau những nắm cơm cùng thịt lợn rim vận tải mang vào. Ăn xong, tham mưu trưởng nói:

- Một đứa gác, còn lại tranh thủ ngủ một lúc.

- Để em gác trước. – Hoàng nói.

Huy nói với Hoàng:

- Mỗi người một bình tong nước, uống tiết kiệm thôi đấy.

Cũng là mệt, sao lần đánh tấn công đầu tiên, dưới lưng là bùn, trên mặt là mưa xối vậy mà vẫn ngủ say. Lần này thì không thể. Huy ngồi tựa lưng vào thành hầm nhìn Hoàng. Dạo này nó ít ngủ. Người gầy rộc, chân tay dài lều nghều, toàn thân lại đỏ quạch đất đồi, trông nó không khác gì con nhện. Tại không ngủ được nên mới thấy mùi đất thối xộc vào bít chặt lấy mũi, không dám hít sâu. Cối pháo nổ rung đất, các thanh gỗ nhẩy cồng cộc chỉ chực sập. Sập bây giờ thì chôn. Không biết bao giờ hết chiến tranh. Mà hết rồi liệu đường hầm này có còn dấu tích gì để mang xác về. Đến đêm tham mưu trưởng sẽ rút, chỉ còn ba anh em độc lập tác chiến. Chưa vào sâu mà đã thấy tối om, rờn rợn, lành lạnh như đi qua khu nghĩa địa vắng tanh. Nếu đào vào sâu hơn không biết sẽ thế nào. Ba ngày một phiên. Hay mỗi lần chỉ đào vài ba lô chiếu lệ cho qua phiên? Đẩy việc cho nhóm khác. Khi vào sâu thì đã qua lượt của trung đội mình. Thực trạng của người công nhân bốc dỡ hàng hóa dưới hầm tầu hay đùn đẩy việc nặng cho nhau Huy từng chứng kiến đột nhiên sống dậy, gợi lên trong ý nghĩ. Hay là sắp ra quân, lo lắng cho tính mạng khiến Huy có ý nghĩ này. Cả thằng Hoàng “dở” nữa, dạo này cũng hay lên mặt lính cũ bắt nạt lính mới.

Tuấn “láu táu” giục:

- Tranh thủ lúc bắn nhiều đào đi B trưởng. Để đến đêm ngủ một thể. Chẳng hiểu sao mắt cứ chong chong, không ngủ được.

Tuấn vừa nói vừa lấy cuốc chim bổ phầm phập vào vách đất. Huy banh miệng ba lô để Tuấn xúc đất đổ vào. Những ý nghĩ vẩn vơ biến mất.

Ba tháng trôi nhanh ngoài sức tưởng tượng. Làm quên ngày quên tháng. Là người đào mở cửa, giờ mét cuối cùng cũng là nhóm của Huy thực hiện. Có muốn tránh cũng không được. Số rồi. Qua mấy trận mưa trút, hàng chục trận pháo dập trôi đá, lở đất hầm còn đứng vững đến giờ thì yên tâm không bị chôn rồi. Hơn một trăm mét, xắn từng xẻng đất như ông bán tầu pha gợt từng muôi mỏng vậy mà cũng xong. Những lần gặp đá tảng phải đào vòng sang cạnh, những lần cuốc xẻng vấp đá ê cánh tay sẽ không còn nữa trong đời lính. Đào như con dúi đào, mỗi ngày vài vốc đất vậy mà thành hang thành ổ. Những đêm phải chuyển đất thì không khác gì lũ chuột rình mò. Mắt căng ra nhìn lên điểm cao nơi đặt pháo ba bẩy của chúng, thấy chớp nhay nháy phải nằm cho nhanh. Có lúc ba lô đất đập dúi đầu xuống đá tưởng chừng rạn hộp sọ. Vậy mà pháo bắn xong vẫn vùng dậy chạy như chuột chạy. Khác gì con chuột, bị người ta đập cho nhát gậy quay cu lơ tưởng chết vậy vẫn vùng dậy chạy thoát.

Đêm nay sẽ rút xuống cứ, chờ ngày ra quân. Sáng mai sẽ tắm thật sạch, phải kì cọ từng khe từng kẽ trên cơ thể. Ba tháng nay có được tắm cũng chỉ nhúng vội người xuống sông Lô. Liệu những mảng đất bám vào như vết bớt đỏ khắp người có sạch được hay nó trở thành một bộ phận không thể tách rời trên cơ thể mình.

Có người vào đường hầm! Huy giật mình bởi trong đáy của bóng tối có một vệt sáng chạy qua. Chắc không phải thám báo rồi. Cửa hầm được canh gác cẩn thận. Huy lò dò đi ra phía cửa hầm. Có người đang lom khom tiến vào thật. Huy run nhưng cố lấy bình tĩnh, hỏi:

- Ai!?

- Tôi đây.

Huy nhận ra tiếng của đại đội trưởng.

- Anh em đâu rồi? Sư trưởng xuống kiểm tra. – Đại đội trưởng nói.

Huy luống cuống, tay muốn đưa ra với thứ gì đó nhưng vội rụt lại. Hai bàn tay ốp vội vào háng, lưng cúi lom khom, hai chân đứng quặt chéo vào nhau. Đại trưởng cười, nói:

- Xấu hổ cái gì.

Sư đoàn trưởng lom khom lại gần, kéo tay che háng của Huy, nói:

- Quê, bỏ tay ra xem còn buồi dái không nào!

Huy nhìn đại đội trưởng, tuy mặc quần đùi nhưng khác nào cởi truồng vì đã bị rách tơi tả. Thằng Tuấn “láu táu” là người khởi xướng cởi hết quần áo làm cho dễ. Thành thói quen, mọi người cứ đến cửa hầm là cởi không còn thứ gì trên người. Huy buông hai bàn tay khỏi háng. Sư trưởng nói vui:

- Ơ này, chúng mày là gái à. Tao thấy bằng tìn tịt.

Nghĩ lại những chuyện ấy, vừa cười vừa rơi nước mắt. Đất trạt lên người khác nào mặc quần áo. Huy mỉm cười một mình, những ngày ấy không biết có thằng nào nhìn trộm của nhau không nhỉ. Huy thì không rồi. Cái không tự nhiên chứ không phải cố tình. Huy viết: 

“NHƯ NGÀY XƯA ẤY ĐÀO ĐƯỜNG HẦM TẤN CÔNG

CẢ TIỂU ĐỘI TỒNG NGỒNG DƯỚI MƯA RỪNG VÀ ĐẤT LỞ

GIỜ NGẪM LẠI HÌNH NHƯ KHÔNG THẰNG NÀO CÒN CHIM

NẾU BÂY GIỜ TÔI TRẦN NHƯ NHỘNG ĐẾN CÔNG SỞ

MỌI NGƯỜI SẼ NHÌN VÀO HÁNG TÔI XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH

RỒI BÁO HÌNH, BÁO GIẤY, BÁO MẠNG GANH NHAU GIẬT TÍT

TÔI LÀ AI CẢ THẾ GIỚI BIẾT NGAY”

Có xe ô tô vào cơ quan, Huy buông bút, đứng dậy làm nhiệm vụ. Chiếc xe lexus đen kịt, có dán mắt vào kính cũng không thể nhìn thấy người ngồi trong. Huy xoạc chân tạo thế, cong lưng đẩy cánh cổng sắt. Cánh cổng chính lâu ngày không bảo dưỡng, không được đóng mở thường xuyên, bản lề bị gỉ sét như mối hàn đính vào nhau. Đã vậy chiếc ô tô lexus sang trọng bám sát sạt theo chuyển động của cánh cổng như thúc Huy, nếu không mở nhanh nó sẽ húc bung ra để vào. Tiếng còi bấm liên tục, xoe xóe xối vào tai Huy. Hắn là thằng nào, quan chức hay kẻ lắm tiền nhiều của mà tỏ thái độ hống hách. Gần ba mươi năm làm nhân viên gác cổng cơ quan, đủ các hạng người đã qua trước mặt nhưng chưa thấy kẻ nào khệnh như kẻ này.

Đã lâu rồi, cơ quan làm gì có chiếc xe nào sang trọng ghé vào. Hơn năm mươi tuổi đời, đủ thời gian để cho Huy thấy được những bước thăng trầm của công ty. Ngày Huy thi đại học, vào được khoa lái để sau này trở thành thủy thủ viễn dương không dễ. Chàng thủy thủ viễn dương luôn thể hiện những bước đi kiêu hãnh dưới con mắt từ người hàng xóm quen thuộc tới những người xa lạ ngoài đường. Trong con mắt những thiếu nữ thì thôi rồi, khỏi nói, là người trong mộng của các cô ấy. Hay như ngôn từ của giới trẻ bây giờ thì chàng vốt cô khi đó được gọi là hotboy. Thấy chàng trai nào đóng trên người áo hoa chít eo, quần ống loe, tóc cợp gáy và cưỡi trên chiếc honda supercup kim vàng giọt lệ thì chỉ có đích thị là vốt cô. Một trăm câu nói không bằng lằn khói hon đa. Vậy mà, mới đi được một chuyến Bắc – Nam, chưa khuân được tí của nào thì Huy phải nhập ngũ. Chưa bao giờ Huy thấy tiếc về chuyện này. Đến khi ra quân, trở lại cơ quan thì cái thời vàng son của chàng thủy thủ sắp tàn. Những mái tóc bết mồ hôi, những bộ quần áo loang dầu mỡ và mùi mô hôi khét xì đó là hình ảnh của những thủy thủ nhặt nhạnh đồ thải đi của nước ngoài mang về. Hình ảnh vàng son của những chàng thủy thủ tàn dần. Đến giờ thì được xếp vào loại công việc không có “tương lai”. Nhưng các xếp lớn trong công ty thì ngày càng khệnh hơn, thích tạo dáng ông chủ hơn sau mỗi chuyến đi công tác nước ngoài cùng những bản hợp đồng mang tới tương lại sáng lạn cho nền kinh tế vĩ mô. Thế rồi nền kinh tế vĩ mô và cả vi mô chẳng được hưởng ánh hào quang ngày nào. Các xếp lớn lần lượt hầu tòa. Ấy vậy, tay trưởng phòng tổ chức, phấn đấu thành phó giám đốc công ty vẫn bình yên vô sự. Ngày ngày hắn như con ốc lặng lẽ chui ra chui vào chiếc vỏ là căn phòng cuối cùng trên tầng hai. Hắn ta nói năng kín đáo hơn, thái độ ít khệnh hơn ngày xưa. Hay hắn thực sự là người trong sạch, là người có tâm xây dựng công ty, chỉ vì Huy ác cảm từ ngày xưa nên hay hùa theo câu hỏi của mọi người, bao giờ hắn ra tòa?

Kẻ đi xe lexus mở cửa xe đi xuống. Chân tay hắn khuỳnh khoàng, bước đi dệnh dạng, kiểu dáng của kẻ vênh mặt với đời. Vừa đi hắn vừa cắm mặt vào chiếc điện thoại trên tay.

Điện thoại của Huy có tin nhắn.

“Mở cổng có bực không?”

Thằng lái xe là người quen. Ai thế?

Hắn nhắn tiếp:

“Trêu thằng anh một tí. Không nhận ra thằng em à?”

Nó! Thằng Minh “cóc”! Chỉ có nó dùng đại từ nhân xưng như thế với Huy. Nó ra tù bao giờ, làm gì, ở đâu? Huy nhắn lại:

“Minh “cóc”!?”

“Vẫn nhớ thằng em à. Thế là mừng rồi. Không thể gặp thằng anh ở đây được. Chuyện làm ăn phải thế. Thằng em lên gặp tay Hưng phó giám đốc. Ngày xưa nó xúi công an cho em đi dài, ngày nay là đối tác.”

“Làm sao mày biết số điện thoại của tao”

“Lính Vị Xuyên mà. Hôm nào anh em mình gặp nhau. Em tìm được thằng Hoàng “dở” rồi. Nó làm thợ xây. Thằng anh chuẩn bị xây nhà phải không. Bắt nó về phục dịch anh cho bõ tức cái tội lẩn như trạch. Thôi nhá. Bye!”

Mừng quá! Mừng vì thằng Minh “cóc” còn nhớ tới mình. Mừng hơn là tìm được Hoàng “dở”. Nó làm đúng nghề chắc đã ổn định cuộc sống. Huy sẽ tìm được nó. Có lần biết tin nó làm xe ôm ở ga tầu, Huy tìm đến nơi người ta bảo nó bỏ rồi, không biết ở đâu. Huy run rẩy nhìn theo những bước chân khệnh khạng của Minh “cóc” chui vào vỏ ốc của phó giám đốc công ty.

Chờ đợi. Không dám gọi cho Minh “cóc”. Sợ liên lụy tới những chuyện nó muốn né tránh. Ba ngày. Năm ngày. Đúng một tuần sau Huy mới nhận được cuộc gọi của Minh “cóc”.

- Gặp thằng anh là gặp vận đen hay sao mà không dám đến nhà. – Huy nói dỗi.

- Không phải đâu, anh. Tại công việc thôi. Đi tìm thằng dở. Nó lại lặn mất tăm rồi. Điên thế! Em cho bọn đàn em truy tìm như công an truy tìm tội phạm, không thấy tăm của nó sủi chỗ nào.

Huy buông điện thoại, thẫn thờ ngồi xuống chồng gạch. Tiếng điện thoại còn nheo nhéo. Huy đưa lên tai nghe. Tiếng Minh “cóc”:

- Sao, chưng hửng à? Thằng em cũng điên hết cả đầu vì nó. Hẹn nó cẩn thận rồi. Anh đang xây nhà, cho thằng em góp toàn bộ công thợ thay thằng dở. Hình như nó tìm ra người yêu anh Cường, đưa bức thư rồi. Có nghe không đấy. Thằng anh! Đơn vị tổ chức lên tìm thấy hài cốt anh Thanh D trưởng rồi. Xác định AND hẳn hoi. Có nghe không đấy. Hôm nào gặp lại nói cụ thể hơn.

Huy mừng, nói vội trong hơi thở gấp:

- Còn thằng Cương, thằng bắn B41 ấy, những thằng khác nữa có tìm được không!

Minh “cóc” đã tắt máy từ lúc nào. Nó làm gì mà vội thế!

Huy viết:

“NGỌN NÚI ƠI, ĐỒNG ĐỘI TÔI LÀ NHỮNG VIÊN ĐÁ NHỎ KIA

NHỮNG THÂN XÁC HÓA ĐÁ NÚI VỊ XUYÊN

ĐÁ CHỐNG LÊN ĐÁ

ĐỒNG ĐỘI ƠI!

AI NẰM KHE SUỐI, AI THUNG SÂU HAY LƯNG CHỪNG TRỜI

VỀ ĐÂY

RU HỜI RU

ĐÁ NÚI

NGỦ ĐI!”

VĨ THANH

Đợi Minh “cóc” mấy tháng không thấy đến chơi như đã hẹn, cũng không cho một tin nhắn lý do vì sao. Nó cũng như Hoàng “dở”, lặn không sủi tăm. Gọi điện thoại, lần nào tổng đài cũng báo, hiện không liên lạc được, xin quý khách vui lòng gọi lại sau. Nhưng nó vẫn gửi tiền công xây nhà qua đường bưu điện đến cho Huy, không thiếu một đồng.

Xây nhà với tiêu chí tiết kiệm nhất nhưng phải đảm bảo phần mộc chắc chắn, cho nên nhìn hình thức căn nhà hai tầng của gia đình Huy so với xung quanh chỉ được phép gọi là nhà cấp bốn. Mừng. Nhưng cũng lâng lâng buồn. Mấy tháng chờ ra quân, Hoàng “dở” tính cho Huy từng viên gạch, từng khối cát, thậm chí tính lương thủy thủ đi tầu được bao nhiêu, ăn tiêu như thế nào, tiết kiệm bao lâu thì sẽ xây được nhà. Ngày đấy nó khảng định, chỉ vài ba năm Huy sẽ xây được nhà. Vậy mà gần ba mươi năm mới xong. Nó không tính được, trở về Huy đâu có được làm thủy thủ viễn dương để có được đồng lương như dự tính. Khánh thành, Huy định không tổ chức gì. Nhà có to tát gì đâu mà phô trương. Vậy mà những thằng lính Vị Xuyên không biết ai thông báo kéo nhau đến mừng.

Huy ngỡ ngàng hỏi:

- Sao chúng mày biết tao xây nhà?

- Thằng Minh “cóc” thông báo.

- Nó đâu?! Nó hẹn đến tao chơi mà mấy tháng không đến, gọi điện không liên lạc được.

- Nó dự tính như Khổng Minh, từ tháng trước đã bảo bọn em đúng ngày này đến anh sẽ xây xong. Mấy hôm nay bọn em gọi cho nó cũng thấy ngoài vùng phủ sóng.

- Chắc trong vùng phủ chăn. Mẹ nó, lẩn như trạch.

Đồ ăn, bia rượu được chúng nó chuẩn bị sẵn, Huy chỉ việc dọn mâm bát ra.

Rượu chưa hết chén đầu, ông Lệnh tổ trưởng dân phố xồng xộc đi vào, nói oang oang:

- Khánh thành nhà vui quá nhỉ. – Rồi ông ghé vào tai Huy, hạ giọng: - Này Huy, ra tao bảo!

Huy khẩn khoản mời:

- Chú ngồi xuống uống với chúng cháu chén rượu mừng đã!

Ông Lệnh giục:

- Tao bảo một tí thôi!

Huy hỏi:

- Chuyện gì bí mật thế, chú? Toàn anh em coi nhau như người nhà cả, chú cứ nói đi.

- Mày nhớ chuyện ngày xưa có đôi trai gái ôm bộc phá tự tử ở đầu phố không?

- Bao giờ hả chú?

- Mày nhanh quên thế. Tối hôm ấy mà mọi người bảo là tiếng lựu đạn nhưng em mày ra bảo mày khảng định đấy là tiếng bộc phá. Này, sao mày biết?

Huy nhớ ra sự việc. Chưa kịp giải thích thì một đứa nói chen vào:

- Chúng cháu lính chiến nghe quen rồi. Tiếng nổ hỗn loạn, nhưng tiếng nào thuộc loại nào biết ngay.

- Chúng mày lính chiến khi nào?

Huy nói:

- Thằng Hưng nhà chú đi cùng đợt với cháu nhưng được chú chạy cho ở gần nhà nên chú không biết chúng cháu đánh nhau thế nào cũng phải. Thế chú muốn nói chuyện gì?

- Chuyện đôi trai gái ôm bộc phá tự tử ấy. Ngày ấy, công an xác định đúng là bộc phá chứ không phải lựu đạn. Đúng như mày đoán. Mày nhớ chưa. Hai mấy năm rồi ấy nhỉ. Nhưng hôm vừa rồi tao mới điều tra ra, hai đứa ấy ở huyện khác nhưng cách thôn tao chỉ một cánh đồng, cùng đi xuất khẩu lao động ở Đức, yêu nhau bên ấy, đóng chung một thùng hàng, khi về nước thằng con trai lừa đi lấy trước rồi bảo bị mất, thế là đứa con gái lập mưu ôm bộc phá cùng chết luôn. Con gái mà sao gớm thế. – Ông Lệnh nói một thôi dài, nín thở để nói cho liền mạch.

Huy thấy xót xa trong lòng. Gần ba mươi năm mong gặp lại Hoàng “dở” một lần cũng không được. Không biết từng ấy năm, nó đã lần nào nữa quỳ xuống vái lạy tám mươi tư lần như hôm rút ra, dừng lại trên điểm cao tám mười hai ấy? Đôi mắt nó còn trống rỗng, trắng bệch như hai vỏ ngao úp vào?

Huy lục tìm lại cuốn sổ lưu niệm của Hoa tặng. Hơn ba mươi năm, những trang giấy đã có chỗ rách nát, ố vàng nhưng nét chữ vẫn rõ ràng. Trong cuộc sống cần phải giản dị và khiêm tốn. Giản dị một cách lịch sự, khiêm tốn một cách thông minh. Chúc Huy lên đường mạnh khỏe, hẹn ngày trở về! Đã lâu không gặp Hoa. Tại mưu sinh? Tại thời gian làm phai nhạt tình cảm? Tại tuổi tác? ... Chẳng tại gì! Huy buông tiếng thở dài.

Chiến dịch M3 không diễn ra như kế hoạch. Đơn vị được giao đánh tấn công theo đường hầm do đại đội của Huy đào, hành quân vào chiếm lĩnh trận địa xong nhưng lại được lệnh rút ngay ra trong đêm. Ba mươi năm, biến động của thời tiết, tác động từ con người, đường hầm có còn?

Tối, xin con tập vở học sinh, Huy viết lên trang đầu.

“A NÓI:

- VÀO TRONG NGỦ ĐI, TAO GÁC CHO! LINH TÍNH, HÌNH NHƯ BỌN ĐỊCH ĐANG ĐỊNH LÀM GÌ ẤY. YÊN THẾ?

NÓ NÓI:

- KHÔNG BUỒN NGỦ.

- MẤY ĐÊM THỨC TRẮNG RỒI, MÀY NGỦ GẬT ĐỊCH LÊN KHÔNG BIẾT, NÓ ĐÚT CHO QUẢ BỘC PHÁ ĐỂ THÂN XÁC CHÚNG TAO BIẾN THÀNH ĐÁ À!

- SAO PHẢI NẶNG LỜI THẾ. ĐÃ BẢO KHÔNG BUỒN NGỦ! MẮT ANH THÔNG MANH MÙ DỞ THÌ NHÌN THẤY GÌ.

A TỰ ÁI NÓI:

- THẾ MÀY NHÌN QUA KHE ĐÁ NHỎ THẾ KIA, QUAN SÁT HẾT SAO ĐƯỢC. ĐỂ TAO RA CÔNG SỰ BÊN NGOÀI. MÀ ĐẦU ÓC MÀY LẠI CÓ VẤN ĐỀ, LƠ MƠ NHÌN QUÂN TA LẠI BẢO QUÂN MÌNH.

NÓ CỰ LẠI GAY GẮT:

- KHE ĐÁ NHỎ, NGƯỜI KHÁC KHÔNG NHÌN THẤY HẾT NHƯNG TÔI QUEN RỒI, TỪ NGÀY LÊN CHỐT TOÀN NHÌN QUA KHE ĐÁ, ĐÃ LẦN NÀO BỊ SAO CHƯA!

A BƯỚC RA NGOÀI CỬA HANG. XUNG QUANH TỐI ĐEN. PHÍA BÊN VỰC SÂU, BÓNG TỐI ĐẶC QUÁNH TƯỞNG CHỪNG KHÔNG THỤC TAY VÀO NỔI. A NGHĨ, NÓ NÓI ĐÚNG, NHÌN CUỘC CHIẾN QUA KHE ĐÁ KHÔNG PHẢI DỄ, KHÔNG PHẢI AI CŨNG NHÌN RA.

CHÍU...! VIÊN ĐẠN BẮN TỈA ĐẬP VÀO ĐÁ NGAY TRÊN ĐẦU A. KHÔNG PHÁO CỐI DẬP THÌ LO BẮN TỈA. VÀO THÔI!”

Huy giở sang trang bên, viết tiếp.

“ĐƯỜNG BIÊN LÀ GIỮA CÓ VÀ KHÔNG. PHÍA TRƯỚC, CON ĐƯỜNG NHƯ ĐÂM XUYÊN VÀO LÒNG NÚI. ĐOÀN XE CHỞ QUÂN LAO LÊN. PHÍA BÊN KIA QUẢ NÚI LÀ ĐƯỜNG BIÊN.”

Những dòng đầu tiên cho cuốn tiểu thuyết dự định của mình.

                                                                                        13 tháng 3 năm 2018

                                                                                                   N.Q.H